ንግግራችን ትርፋማ እንዲሆን ከአሉባልታ እንውጣ

መስፍን ወልደ ማርያም

ነሐሴ 2003


ሰሞኑን በአልጀዚራ ላይ ካፌው ወይም የቡና ቤቱ በሚል ርእስ አንዲት የኬንያ ጋዜጠኛ ከዚያው ከናይሮቢ የምታስተላልፈውን ፕሮግራም ስመለከት ምን ያህልና በስንቱ ነገር ወደኋላ መቅረታችን አሳዘነኝ፤ በአንጻሩ በረከት ስምዖንና ሽመልስ ከማል በእኛ አገር እንዲህ ያለ ነገር ባለመኖሩ እንዴት እንደሚደሰቱና እንደሚኮሩ አሰብሁ፤አሁን እንኳን የፈለግሁት አቶ ስብሐት የአልጀዚራን ቡና ቤት እንዲጎበኘው ለመጋበዝ እንጂ ስለአፍ ጠባቂዎች ለመናገር አልነበረም፡፡

አቶ ስብሐት ሁለት መሠረታዊ ስሕተቶች እየሠራ ነው፤ በቀላሉ ልጀምር፤ በጽሁፉ ከባድ የሆነ የአስተሳሰብ ስሕተት ይታይል፤ አንድ ምሳሌ

–የውጫሌ ውል ለምን አስፈለገ… ጣልያን ኤርትራን ለምን ያዘ … የወቅቱን ጥያቄዎች አንሥተን ትክክለኛ መልስ እንዲያገኙ ለታሪክ ባለሙያዎች ብንተወው ምናልባት መልሱ ኤርትራም በጣልያን አትያዝም ነበር፤ የአድዋ ጦርነትም አይኖርም ነበር ሊሆን ይችላል(!!!)

ይህ አባባል እምብዛም ትርጉም የለውም፤ ወተት ቢኖር በእንጀራ አምገህ ትበላ ነበር እንዳለችው ሴትዮ ነው! ቢሆን ኖሮ በማለት ክርክሩን ለመለወጥ ይቻላል፤ ለምሳሌ በኤርትራና በትግራይ ይኖሩ የነበሩ የኤርትራና የትግራይ ዜጎች ተግተው ኢጣልያንን ቢወጉ ኖሮ ከሐረር፣ ከሀድያና ከሲዳሞ፣ ከሸዋ… ወደሰሜን መዝመት አያስፈልጋቸውም ነበር፤ ይህ ቢሆን ዛሬ ሌሎች ያልሞቱትን ሞት በመሞቸው አይወቀሱም ነበር፤ ከኋላዬ ሁለት ተጨማሪ ዓይኖች ቢኖሩኝ፣ ቁመቴ አሥር ሜትር ቢሆን፣ … እያሉ መከራከር የትም አያደርስም፤ ለልብ-ወለድ ሥራ እንጂ ለታሪክ አይበጅም፤ የተዛባ አስተሳሰብ የሆነውንና ያልሆነውን፣ ያለፈውንና የሚመጣውን፣ እውነትንና ሐሰትን ለይቶ በግልጽ እንዳያዩ አእምሮን ይጋርዳል፤ ስለዚህም አእምሮ ክፍት ኅሊና የጸዳ ሲሆን ለመግባባት ያመቻል፡፡

ስብሐት ‹‹–ታሪካችን ይጠና፤ ይመርመር፤ይጻፍ፤ ህዝቦች ይወቁት…›› የሚለው ትክክል ነው፤ ስለዚህም ነው ከማጥናትና ከመመርመር በፊት የሆነውን እንዳልሆነ፣ ያልሆነውን እንደሆነ አድርጎ መናገር ወደስሕተት የሚያመራው፤ የራሱን መመሪያ ቢከተል ከስሕተት ይድን ነበር!

ሁለተኛው የሁነት ስሕተት ነው፣ ይህም የሆነውን እንዳልሆነ፣ ያልሆነውን እንደሆነ እያደረጉ መናገር ነው፤ በአገር ጉዳይ በምንነጋገርበት ጊዜ ምንም ያህል የሥልጣን ሰይፍ ብንታጠቅም በአገር ጉዳይ ሁላችንም እኩል ነን፤ ስለዚህም ለእውነት ምስክር የሚሆኑ ሰዎች አይጠፉምና እውነቱን በሻሽ መሸፈን አውነቱን ላይሸሽገው ተናጋሪውን ከባድ ትዝብት ውስጥ ይጥለዋል፤ ስብሐት ስለአጼ ኃይለ ሥላሴና ስለደርግ፣ እንዲሁም ታች ወርዶ ስለሽፈራውና ስለእኔ የሚናገረው አንኳን መመርመርና ማጣራት ቆም ብሎ ማሰብ የሌለበት አፍ ላይ የወጣውን መወርወር ነው፤ በማንአለብኝነት ጭልጥ ብሎ ወደስሕትት መግባት ነው፤ ለምሳሌ፤– በደርግ ዘመን የኤርትራ ‹‹መሬትዋና ባሕርዋ እንጂ ሕዝቡ አያስፈልገንም የሚል በግልጽ ተዘመረ፤ የተግባር መመሪያም እሱ ሆነ፤›› ስብሐት ነጋ ይህንን የደርግ መመሪያ የሚለውን የሰማው በሕልሙ ይመስለኛል፤ እውነት ከሆነ እኔን ትልቅ ነገር አምልጦኛል፡፡

እንዲሁም ቀደም ሲል በወጣው ጽሑፉ ላይ ሽፈራውና መስፍን ‹‹ማኅበረ ቅዱሳንን በጥናት ጉዳዮች ይደግፋሉ፤›› የሚለው የጤፍ ቅንጣት ያህል አውነት የለውም፤ እኔ ስለማኅበሩ ምንም የማውቀው ነገር የለኝም፤ በመሬት ላይ የማውቀው ቅዱስም የለም፤ ከየት አንሥቶ እንደለጠፈብኝ አላውቅም፤ መጥፎና ግልጽ ተንኮል ነው፤ የጎሣው ውንጀላ አነሰኝና አሁን ደግሞ የሃይማኖት ውንጀላ የሚጋብዝ ተንኮል ይመስላል፤ እኔ ይህንን መጨበጫ የሌለው አሉባልታ ከየት አገኘኸው ብዬ አጥብቄ አልጠይቅም፤ አቶ ተመስገን ለአቶ ስብሐት ጥያቄዎች በማስረጃ እንደመለሰው ስብሐት ሊመልስ አይችልም፡፡

ስብሐት ነጋ ስለወያኔ ድርጅት የሚናገረው እኛ ሃያ ዓመታት ሙሉ ከተከታተልነውና ከአወቅነው  በፍጹም የተለየ ነው፤ ምናልባት እሱ ከፍ ብሎ ማማው ላይ ተቀምጦ የሚታየውና እኛ ታች ሆነን የሚታየን አይመሳሰልም ይሆናል፤ የምንሰማው ግን ጆሮአችንን ካልደፈንነው በቀር ሊለያይ አይችልም፤ ከወዲያ ማዶ እግዚአብሔር አቶ አስገደ ገብረ ሥላሴ የሚባል ሰው አስነሥቶ ያልተበረዘውን ደረቁን አውነት እንዲመሰክር እያደረገልን ነው፤ ስብሐት ነጋ ጥላሸት እንዳይቀባቸው እንጂ አንገፍግፎአቸው ከተሰደዱትም ምስክሮችን መጥራት ይቻላል፤ አቶ ስብሐት እናንተን ማየቱና እናንተን መስማቱ አቃተኝ ከአለ፣ አቶ አስገደን ቢያዳምጥ እውነቱ ይገለጥለታል፤ ነገር ግን እውነቱ ቢገለጥለትም የማይቀበለው ከሆነ ለአክሱም ጽዮን እንሳልለታለን፡፡

አቶ ስብሐት ነጋ ሕወሐት የሚማር ድርጅት ነው ሲል ሕወሐት እንኳን መማርና የተማረ ሰው አጠገቡ እንደማያስደርስ ሀያ ዓመታት ሙሉ ያወቅነውን ሊያስክደን ነው? መማር የሚለው በተላለኪና በዶላር የሚገኘውን ዲግሪ ይሆን? ስብሐት ነጋ እየደጋገመ ስለታሪክ ይናገራል፤ የዛሬ መቶ ዓመትና ሁለት መቶ ዓመት የሆነውን ከማውራት የዛሬውን ምስክርነት ማስተካከሉ አይበልጥም ወይ? የኅሊና ፍርድም ለመስጠት ከደረቁ እውነት መነሣት ያስፈልጋል፤ ለምሳሌ የአድዋን ጦርነት እናንሣ፤ አጼ ምኒልክ ከደቡብ፣ ከምዕራብና ከምሥራቅ ጦራቸውን ሰብስበው ለጦርነት ሲዘጋጁ ምን ያህል ጊዜ ፈጀባቸው? መንገዱ ምን ያህል ጊዜ ወሰደባቸው? የምኒልክ ጦር ከኢጣልያ ጦር ጋር ሲወዳደር ምን ያህል የሠለጠነ ነበር? የምኒልክ መሣሪያ ከኢጣልያ ጋር ሲወዳደር እንዴት ነበር? ስብሐት ሊመልሰው የሚገባ ሌላም በጣም በጣም ዋና ጥያቄ አለ፤– አጼ ምኒልክ ጦራቸውን ሰብስበው በእግርና በበቁሎ ከደቡብ ተነሥተው ትግራይ እስቲደርሱ ኤርትራና ትግራይ ምን አድርገው ጠበቁዋቸው? የኢጣልያ ጦር ትግራይን ሰንጥቆ አምባ አላጌ እስቲደርስ ማን ሊያቆመው ሞከረ? የኢጣልያ ጦር መቀሌ ገብቶ ሲመሽግ ማን ተከላከለው? ስብሐት እስከዛሬ ሳይገለጥለት ቀርቶ ከሆነ የኢጣልያንን ጦር ከአምባ አላጌ ያስወጣው የምኒልክ ጦር ነው፤ ከመቀሌም ምሽግ ያስወጣው የጣይቱ ዘዴና የምኒልክ ጦር ነው፤ በኢትዮጵያዊ ይሉኝታ ተሸፋፍኖ የቆየውን እናፍረጥርጠው ከተባለ ለማን አሳፋሪ እንደሚሆን ግልጽ ነው፡፡

ስለአድዋው ጦርነት ምስክርነት የሚሰጠን ገለልተኛ ታዛቢ እስክናገኝ ስለማይጨው ጦርነት የነበረ የዓይን ምስክር አንድ በቅርቡ ያነበብሁት መጽሐፍ ትዝ አለኝ፤ አንድ የቼኮዝላቫኪያ ጎበዝ የጻፈውን የሃበሻ ጀብዱ የሚል መጽሐፍ ተጫነ ጆብሬ መኮንን የተባለ ሰው የተረጎመውን አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ አሳትሞታል፤ አቶ ስብሐት ብቻ ሳይሆን ማንበብ የሚችል ሁሉ ሊያነብበው የሚገባ መጽሐፍ ነው፤ እኔ ፈረንጅ ስለኢትዮጵያ የጻፈውን ማንበብ ከተውሁ ብዙ ዓመታት ሆኖኛል፤ ይህንን ግን በአንድ ቀን ተኩል ጨረስሁት፤ የኢትዮጵያን ዘማቾች ከኋላ እያጠቁ ስለነበሩት ‹‹የትግራይ ሽፍቶች›› ማን ይናገር? የነበረ፤ ነውና እንዲህ ይላል፤—

‹‹ (የትግራይ ሽፍቶች) ለምን ወንድሞቻቸውን ይገድላሉ? …. ከመሀል አገር ስድስትና ሰባት ወር ሙሉ ፍዳውን እያየ ሲጓዝ ከርሞ እዚህ የደረሰው ወንድማቸው፣ የነዚህን ምስኪኖች ሕይወትና ንብረት ከጠላት ለመከላከል የገዛ ሕይወቱን አደጋ ላይ ጥሎ፣ ቤት ንብረቱን በትኖ መከራውን ባየ ለምን ይገድሉታል?››

 

እነዚህ ሽፍቶች ወንድሙን የገደሉበት አብቹ የሚባል የአሥራ ስምንት ዓመት የሰላሌ ዘማች በጣም ተናዶ የራሱን የግል ቡድን አቋቁሞ ያሳድዳቸው ነበር፤

ከዚያም በላይ እህል ውሀ ለዘማቹ እንዳይሸጡ ኢጣልያኖች በመከልከላቸው ዘማቾቹ ችግር ነበረባቸው፤ በዚህ ጉዳይ ላይ ከዚህ በላይ ለመናገር አልፈልግም፤ ነገር ግን ይህንን እውነት ለመሸፈን በመሞከር የመሀል አገሩን ሰው መወንጀል ትክክል አይደለም፤ እውነት ተደብቆ አይቀርም፡፡

እንነጋገር ማለት አንድም ሆነ ሁለት የጋራ ችግር አለን ማለት ነው፤ እንነጋገር ማለት የጋራ አገር፣ የጋራ ወገን፣ የጋራ ሀብት፣ የጋራ ታሪክ፣ የጋራ ረዕይ አለን ብለን ማመን ነው፤ እንነጋር ማለት አውነትን በማስረጃ አስደግፎ ነው፤ እንነጋገር ማለት እንግባባ ማለት ነው፤ እንግባባ ማለት ባንስማማም እንፋቀር፣ አንሸዋወድ፣ አናስሸብር ማለት አይደለም፡፡

በመጨረሻ ግራ ያጋባኝ ነገር አለ፤ አቶ ስብሐት ደጋግሞ ለኤርትራ መከታ መስጠት አለብን ሲል ከዝምድና ስሜት የመነጨ ነው ወይስ …፤ እንዲያውም ኤርትራን ‹‹ከውጭ ወራሪ ለመከላከል እንኳን ገንዘብ ሕይወትም መቆጠብ የለብንም፤›› ይለናል አቶ ስብሐት፤ ኢሳይያስ አፈወርቅ ይህንን ቢሰማ የሚቆጣ ይመስለኛል፤ የኢትዮጵያ ሕዝብ እንኳን አይቆጣም!

የእኔ አድናቆት ችግር እንዳያስከትል እንጂ ኢትዮጵያ እንደአቶ አስገደ ገብረ ሥላሴ ያለ ሰው እንዳታጣ የእግዚአብሔር በጎ መንፈስ አይለያት፡፡

Advertisements
Aside | This entry was posted in ቀደም ሲል የወጡ ጽሑፎች. Bookmark the permalink.