የዳንኤል ክብረት ክሽፈት

 ጥር 2005

አቶ ዳንኤል ለመናገርና ለመጻፍ ያለው ፍጥነት በሚናገርባቸው ጉዳዮች ላይ ካለው እውቀት ጋር አይመጣጠንም፤ እንዲያውም ያውቃል እንዲባል የሚጽፍ አንጂ አውቆ የሚጽፍ አይመስልም፤ አቶ ዳንኤል ሳላውቀው በጻፈው ላይ አስተያየት ስሰጥ ይህ ሁለተኛዬ ነው፤ ከዚህ በፊት በአንድ ጋዜጣ ላይ በጣም የታወቀውን የአየርላንድ ችጋር በ150 ዓመታት ያህል አቅርቦት በማየቴ አስተያየት ሰጥቼበት ነበር፤ ዛሬ ደግሞ ስለመክሸፍ እንደኢትዮጵያ ታሪክ በጻፈው ላይ አጭር አስተያየት ልስጥ፤ እንዲያው እንትንን እንትን ካላሉት ገብቶ ይፈተፍታል የሚባለውን በመከተል እንጂ ትርፍ ይኖረዋል ብዬ አልገምትም፤ ከደርግ ዘመን ጀምሮ የተለያዩ ካድሬዎች ደብተራዎችም ጭምር ማነብነብን እንደተናጋሪነት ሠልጥነውበታል፤ ስለዚህም ሰውም ማነብነባቸውን እንደእውቀት እየወሰደው ይወናበዳልና በጊዜው መልስ መስጠት ግዴታ ይመስለኛል፤ የሰው ልጅ በምን ይታፈራል? በወንበር፤ በወንበር አይደለም በከንፈር፤ ይባላል፡፡

ነገር ሳላበዛ ጥቂት ነጥቦችን በማንሣት የአቶ ዳንኤልን የማንበብ ችሎታና የተንኮል ክህነት ብቻ ለአንባቢዎች ላሳይ፤ ስለአስተያየቱ አስተያየት መስጠት አስፈላጊ አይደለም፡፡

አንደኛ፣ ደጋግሜ እንብቤዋለሁ ይላል፤ ይህንን ባይነግረን ጥሩ ነበር፤ በመናገሩ ብቻ እንዳናምነው ማስረጃ ይሰጠናል፤ ያላነበበውን ደጋግሜ አንብቤዋለሁ ማለት ያስፈለገበት አስገዳጅ ምክንያት ምንድን ነው? አውቃለሁ ብሎ በመነሣት ለማሞኘት ወይም ለማታለል ካልሆነ በቀር ሌላ ምክንያት ያለ አይመስለኝም፤ እንደአቶ ዳንኤል ያለውን ለማስጠንቀቅ ደጋግሜ አነበብሁት በሚለው መጽሐፍ ውስጥ ‹‹የዩኒቨርሲቲን ዓለም የማያውቁ ሰዎች ሌላ ትርጉም በመስጠት እንዳይሳሳቱ ማስጠንቀቅ ያስፈልጋል፤ በአካል በዩኒቨርሲቲ ውስጥ ሆነው ልባቸው ከደብተራ ተንኮል ላልጸዳም ቀናውን የእውነት መንገድ እንዲያመለክታቸው እመኛለሁ፤›› የሚል ተጽፎ ነበር፤ ይህንን አቶ ዳንኤል አላነበበውም፤ ካነበበውም አልገባውም፡፡

ሁለተኛ፤ ‹‹ለመሆኑ ታሪክ ይከሽፋል? የክሽፈት ታሪክ ሊኖር ይችላል እንጂ የከሸፈ ታሪክ ሊኖር ይችላል? የስኬት ታሪክ ይኖራል እንጂ የተሳካ ታሪክ ይኖራል? አንድን ታሪክ ከሽፏል ወይም ተሳክቷል የሚያሰኘው ምን ምን ሲሆን ነው? … በመጽሐፉ የምናጣው ታላቁ ነገር ይሄ ነው፤›› በዚህ ትርጉም የማይሰጥ የቃላት ድርደራ ላይ ምንም አስተያየት መስጠት አይጠበቅብኝም፤ ይቀጥልና ‹‹.. የታሪክን ክሽፈትና ስኬት መበየኛ ነገሮችን አስቀድመው በማሳየት አንድ ታሪክ ከሸፈ ወይም ተሳካ የሚያሰኙትን መመዘኛዎች …›› ይላል አቶ ዳንኤል፤ ካላነበበው ‹ደጋግሜ አንብቤዋለሁ› በማለት ብቻ ጭንቅላቱ ውስጥ አይታተምለትም፤ የሚከተለው እንደሚነበብ ሆኖ የተጻፈ ነበር፤ ‹‹መክሸፍ የምለው አንድ የተጀመረ ነገር ሳይጠናቀቅ ወይም ሳይሳካ እንቅፋት ገጥሞት መቀጠል ሳይችል ዓላማው ሲደናቀፍና በፊት ከነበረበት ምንም ያህል ወደፊት ሳይራመድ መቅረቱን ነው፤›› ይህ ተጽፎአል! አላነበበውም፤ ካነበበውም አልገባውም፡

ሦስተኛ፤ ‹‹ታሪክ ጸሐፊዎቹን ከታሪኩ ጋር አብሮ መውቀጥ ከተልባ ጋር የተገኘህ ሰሊጥ ዓይነት ይሆናል››! ይላል፤ ይህ ሰው አንብቤአለሁ፤ አውቃለሁ፤ ሲል በመሃይም ድፍረት ነው፤ የሚከተለው ተጽፎአል፤ ‹‹አንድ ሰው በአገርና በሕዝብ ጉዳይ ላይ ከጻፈ ‹‹ማንም ዜጋ በጉዳዩ ላይ የመሳተፍና ሀሰቡን በሙሉ ነጻነት የመስጠት መብት አለው፤ አለዚያ በየጓዳችን በሐሜት ብቻ እየተዘላዘልን እውነትን አንጥሮ በአደባባይ የማውጣቱን ዘዴ ሳንማር ሌላ ሦስት ሺህ ዓመታት እንቀጥላለን፤›› ይህንን አላነበበውም፤ ካነበበውም አልገባውም፡፡

አራተኛ፤ በራሱ ላይ ሲፈርድ ቶሎ ሳይጽፍ መቆየቱን ለማስረዳት ምናልባት ከእሱ የተሻለ ሰው ቢጽፍ፣ ምናልባት ፕሮፌሰር ባሕሩ ቢጽፍ፣ ምናልባት የታሪክ ሊቃውንትቱ ተማሪዎች ቢጽፉ፣ ምናልባት የታሪክ ክፍሉ ቢጽፍ በማለት ጠብቆ እንደነበረ ይገልጻል፤ እነዚህ ሁሉ የሱን ምኞት እሱ በፈለገው ፍጥነት ሳያሙዋሉለት ቀሩና እነፕሮፌሰር ባሕሩን ላጨበት ሥራ ራሱን አቀረበ፤ የሱ ድፍረት የሌሎቹን እውቀት የሚበልጥ ለማስመሰል ጻፈ፤ ድፍረቱን ልናደንቅለት ይገባል፤ በማያውቁት ጉዳይ ደረትን ገልብጦ በሙሉ እምነት ማነብነብ የካድሬዎች ባሕርይ ሆኖ በቤተ እግዚአብሔርም ገብቶአል፡፡

 

አምስተኛ፤ አቶ ዳንኤል ከአዋቂነት ወደመንፈሳዊነት ይሸጋገርና ‹‹አንድን አካል መልስ ለመስጠት በማይችልበት ጊዜና ሁኔታ መሄስና መውቀስ ከሞራል አንጻር ፍትሐዊ አይሆንም፤ የሀገሬ ሰው ‹ሙት ወቃሽ አትሁን››› እዚህ ደግሞ ጭራሽ ሊወጣበት ከማይችለው የአለማወቅ ማጥ ውስጥ በድፍረት ገባ! ‹‹ሞራል›› ስለሚለው ነገር ምንም እንደማያውቅ ሳያውቅ አወጀ፤ ድፍረት ብቻውን በምንም መንገድ እውቀት አይሆንም፤ ለመራቀቅ ፈልጎ ራሱን በአለማወቅ አዘቅት ውስጥ ከተተ፡፡

ስድስተኛ፤ በጽሑፉ መደምደሚያ ላይ የደብተራ ተንኮል አፈትልኮ ይወጣል፤ መንግሥቱ ኃይለ ማርያምን ያነሣና በደብተራ ተንኮል አንዱን ‹‹ዶክተር›› የሚለውን መልክ የሌለውና ስም የሌለው የደብተራ ምሥጢር ያደርግና፤ ‹‹እኒህ የኢትዮጵያ ጥናት ተቋም ዶክተር ወደመንግሥቱ ኃይለ ማርያም ዘንድ በማን በኩል እንደሄዱ ፕሮፌሰር መስፍን ያውቃሉ፤›› ብሎ ይለጥፍብኛል፤ እግዚአብሔር ያሳያችሁ ስሙን ያልጠቀሰውንና የማላውቀውን ሰው የእኔን ስም ጠርቶ እንደማውቀው አድርጎ ሌላ ስሙን ያልጠቀሰውንና እኔ የማላውቀው ‹‹ዶክተር›› ወደመንግሥቱ ያቀረበ እያለ ውሸት ሲያጠነጥንና ሲፈትል ጊዜ ያጠፋበት ምክንያት አልገባኝም፤ ተንኮሉ እዚህ ላይ አያበቃም፤ ታደሰ ታምራትን ‹‹መንግሥቱ ከመሸኘቱ በፊት ግን ‹ከዶክተር እገሌ ጋር ቅሬታ አላችሁ መሰል፤ አንዳንድ ነገር ነግሮኝ ነበር፤ እዚያው ተነጋግራችሁ ፍቱት፤ አላቸው፤›› ይልና የመጨረሻዋን የደብተራ ተንኮል ጣል አድርጎ ይደመድማል፤ ‹‹አሁን እዚህ መጽሐፍ ላይ ቤተ መንግሥቱን አየሁት፡፡›› ምን እንዳየ፣ የት እንዳየ፣ ምንና ምን እንደተገናኘ የደብተራ ምስጢር ነው፤ ያቀረበውን ሁሉ የማን ባለሙዋል ሆኖ ያገኘው እንደሆነም አይናገርም፤ እንዲህ ያለ ሞላጫነት! ስለእውቀት ከተጻፈ መጽሐፍ ተነሥቶ ወደመንግሥቱ ኃይለ ማርያም ጓዳ ገብቶ፣ ስሙ የማይጠራ ዶክተርን መነሻ አድርጎ፣ ይህን ሁሉ እኔ እንደማውቅ ተናግሮ በድንቁርና ምርጊት ይደፍነዋል! እንዲህ ያለ ሰው ስለእውቀት ለማውራት ለምን ይነሣል? ከበሽታ በቀር ምን ሌላ ይገፋፋዋል?

Advertisements
This entry was posted in አዲስ ጽሑፎች and tagged . Bookmark the permalink.

106 Responses to የዳንኤል ክብረት ክሽፈት

  1. meyisawu says:

    እስከ መቼ ድረስ አለማወቃችንን እየሸፋፈንንና እያደነቅን እንደምንኖር አልገባኝም። ዳኔል ክብረት በድፍረት በደንብ ያልተረዳውንና የማያውቀውን ነገር ጻፈ፤የነገሩ መነሻ የሆኑትና ነገሩን በደንብ የሚያውቁት ፕ/ር መስፍን ደግሞ አለማወቁን እንዲያውቅ ፊት ለፊት ነገሩት፤ ስለዚህ ዳኔል ከዚህ ትምህርት ይውሰድ….በዙሪያችን የተኮለኮሉት ሰዎች ስላጨበጨቡልን ብቻ ሁሉንም ማወቅ አይቻልም። ፕሮፌሰሩ የጻፉበት ነገር ደግሞ ሲሬየስ (serious)የሆነ የሀገር ጉዳይ ነው። እንዲያው ዝም ተብሎ “ማንበብና መጻፍ ስለተቻለ” ብቻ ማንም ዘው ብሎ የሚጽፍበት አይደለም። ምንአልባት በኢትዮጵያ አየር መንገድ ስበር ያገኘኋት ልጅ….ኬንያ ውስጥ ያየሁት በንደር ጣራው…..ከ ቦስተን ወደ ዲሲ ስበር ያጋጠመኝ ….ምናምን እያሉ እራስን በተመራማሪነት ማዕረግ ላይ አስቀምጦ የሚዘላብዱበት አይደለም። ስለዚህ እንደሰሞኑ የቢሄራዊ ቡድኑን ሽንፈት ከማወደስ አባዜ እንውጣና ሽንፈትንና አላዋቂነትን እንጋፈጥ። በርግጥ አገሩ የደፋር አገር ሆኗል፤ ሳያወቁ አዋቂ ነን ባይ፤ ሳይችሉ እንችላለን የሚሉ ብዙ ደንቆሮዎች ሞልተዋል፤ እንዲህ አይነቶቹን ሰወች አትችሉም ፤አታውቁም ልንላቸው ይገባል። የፕሮፌሰሩ ጽሁፍ ጥሩ ማሳያ ነው፤ “እንትንን እንትን” ማለት ያስፈልጋል። ስለዚህ ሽንፈታችንና አላዋቂነታችንን ፊለፊት እንጋፈጣቸው። እድሜና ጤና ለፕ/ር

  2. Mekonnen Amare says:

    ፕሮፈሰር መስፍን ወልደማርያም ደፋርና ያመኑበትን በአደባባይ የሚገልፁ independent ምሁር መሆናቸውን አውቃለሁ፡፡ በዚህም ምክንያት የዘወትር አድናቂያቸው ሆኛለሁ (ስንት ሆዳም ምሁር በበዛበት አገር ማለቴ ነው)
    ሰሞኑን ዳንኤል ክብረት በመጽሃፋቸው ላይ ለሰጠው ሂስ ፕሮፌሰሩ የጻፉት ምላሽ ግን አስደንግጦኛል፡፡ ፕሮፌሰሩን የማውቃቸው ጠመንጃንና ጉልበትን አጥብቀው ሲቃወሙና የሃሳብ ሙግት የበላይነትን ሲያቀነቅኑ ነው፡፡ ዳንኤል ክብረት ለሰጠው ሂስ የፕሮፌሰሩ ምላሽ ተራ ስድብ እንጂ ሃሳብን በሃሳብ መሞገት ሆኖ አላገኘሁትም፡፡ በነገራችን ላይ እንዳለመታደል ሆኖ በባህላችን ሂስን አምርረን እንጠላለን፡፡ ጀብደኛው ደራሲ አቤ ጉበኛ በየድርሰቱ መግቢያ “ ለስራ ፈት ተቺዎቼ ሆይ!” የምትል አንቀጽ ያስገባ ነበር፡፡ ይህ ሂስ ላይ ያለን ‘የከሸፈ’ የባህል ዉርስን የሚያሳይ ይመስለኛል፡፡ ፕሮፈሰር መስፍን ወልደማርያም ብዙ መንግስታትን አይተዋል፡፡ የንጉሱን መንግስት፤ የደርጉን አገዛዝ፤ እንዲሁም አሁን የታጋዩን መንግስት አይተዋል፤ ምናልባትም አሁን ንጭንጭና ስድብ እያበዙ ያሉት አራተኛው ማለትም መለኮታዊው መንግስት ስለቀራቸውም ይሆናል።

    ””””””””

  3. Rom says:

    you did good. I think you know what you lost in your frantic struggle for……. your societal respect, the respect for the tittle “professor”, even your politics faced challenges,

  4. ነፃነት አሸናፊ says:

    ጋሼ መሽፍን እስከዛሬ ካነበብኩት ፅሁፎቾ ውስጥ እንዲህ በስሜት(በብስጭት) የፃፉት አላጋጠመኝም፡፡ በእርግጥ መበሳጨቶ አይደንቅም፡፡ እኔም አዝኛለሁ፡፡ እንድናስብ እንድንጠይቅ እንዲሁም በቁጭት ለለውጥ ለክብር እንድንነሳ ታስቦ የተፃፈ መፅሀፍ ቁም ነገሩ ተትቶ የማይረባው ላይ ሲተኮር ያናድዳል፡፡ ግን አንድ ነገር አለ፡፡ የመፅሀፉ ርዕስ ሁለት ትርጉም ይዙዋል፡፡ አንዱ ከከሸፉ አይቀር እንደ ኢትዮጵያ ታሪክ የሚል ሲሆን ሌላው ምን አልባትም እርሶ ያሰቡት መክሸፍ በኢትዮጵያ ታሪክ ውስጥ እንደ አንድ አካል (የታሪክ ክፍል) የሚል ይሆናል፡፡ ዲን. ዳንኤል ምንአልባት የተረዳው በመጀመርያው ትርጉም ይሆናል፡፡ ም/ክ የተሳካ የከሸፈ ታሪክ አለ ወይ ታሪክ ካለቀ አለም ይቆማል እያለ ይሞግታል፡፡ በእርግጥ መፅሀፉን በንፁህ መንፈስ እና በሰከነ አእምሮ ያነበበ ለእንዲህ ያለ ስህተት አይጋለጥም፡፡ በተረፈ ቤተ-መንግስት ምናምን ለተባለው ጆሮ መስጠት አያስፈልግም፡፡ እኔ በበኩሌ ለሀገራችን ኢትዮጵያ እያደረጉ ያለውን አስተዋፅኦ በአድናቆት ብቻ አላቀለውም፡፡ እርሶ ከአደባባይ ምሁር አልፎ ቤተኛዬ ኖት፡፡ ከእርሶ እማራለሁ፡፡ በፍቅርም ጋሼ እሎታለሁ፡፡ እስከዛሬ የተባሉ አይመስለኝምና ጋሼ መስፍን ለውለታዎ አመሰግናለሁ፡፡ ኢትዮጵያዬ ታመሰግኖታለች፡፡ ፍቃዶ ሆኖ የህይወት ታሪኮትን በተለመደው አፃፃፎ አሊያም በመረጡት ፀሀፊ ያሳትሙና ወሬኛውን ሁሉ ዝም አሰኙልን፡፡ አይ አያስፈልግም ካሉም ፍቅራችን ሳይቀንስ የሚቀጥለውን ስራዎትን እጠብቃለሁ፡፡ በአደባባይ እንደሞገቱን እንዳስተማሩንም ቀን ወጥቶ እኛም ለአስተዋፅኦ በአደባባይ እናመሰግኖታለን፡፡ ጋሼ መስፍን እወድዎታለሁ አከብሮታለሁ፡፡ቸሩ አምላኬ እድሜና ጤና ይስጥልኝ፡፡ ሰላም፡፡ ነፃነት አሸናፊ ከ አዲስ አበባ፡፡

  5. sintayehu says:

    on my little knowledge the critics that you put about daniel kibret it is not reasonable.It seems like a personal attack

  6. PLEASE NOTE THAT COMMENTS WILL NO LONGER BE ACCEPTED ON THIS TOPIC, SINCE THEY ARE TOO NUMEROUS TO ACCOMMODATE, AND TOO PERSONAL TO LEAVE UNMODERATED. THANK YOU FOR YOUR TIME.

    በዚህ አርእስት አዳዲስ አስተያየቶችን ለማስተናገድ በማያስችል ሁኔታ ብዛት ያላቸውና ይዘታቸው ካለፍተሻ ለማቅረብ የማይመች መልእክቶች እየደረሱ ስለሆነ አስተያየቶችን ከአሁን በኋላ የማንቀበል መሆኑን እናስታውቃለን። እግዚአብሔር ይስጥልን።

  7. belew says:

    ዳንኤል ክበረት በማህበረሰብ ጉዳይ ላይ የሚጽፋቸው መጣጥፎች አንጀት የሚያርሱ እነደሆነ መቸም የሚቃወም ያለ አይመስለኝም። የፕሮፌሰሩን መጽሃፍም የመተቸት መብት ያለው ይመስለኛል። በጣም የገረመኝ ፕሮፌሰሩ ለምን እንደዚህ እንደተቆጡ ነው። ምናልባትም ፕሮፌሰር መስፍን የ60ዎቹ ትውልድ መሆናቸው እንደዚህ አይነት አስተያየት ለመስጠት እንደገፋፋቸው መገመት ይቻላል። እናም ውድ ፕፎፌሰር ትልቁ የሀገራችን ጥላት የሆነው የመተቻቸት ባህል አለመዳበር እስካሁን ለለንበት ድንቁር እና የተጣመመ የፖለቲካ ባህል አንድ ምክንያት እንደሆነ በትክክል እንደሚያውቁት አልጠራጠርም። በመሆኑም እነደዚህ አይነት አስተያየት መስጠትዎ አሁንም የበለጠ ሊጎዳን እንደሚችል ቢያስቡበት መልካም ይመስለኛል።

  8. Abey A. says:

    Proff. You are among the great One’s but respect other Great People’s too. B/c they can help you in making you more Productive and best Contributor. I don’t see that from your response.

  9. babi says:

    ምንድነው ፕሮፌሰር ? የፕሮፌሰር መልስ ይስጡ እንጂ ስድቡን ምን አመጣው ? እሱ የተሰማውን በጨዋ ደንብ ጻፈ እርሶም በ ፕሮፌሰር ማእረግ መልስ ስጡ እንጂ ! አርሶ ራስዎ ዳንኤል ያለውን ” አላነበቡትም ካነበቡትም አልገባዎትም ” ፕሮፌሰር እንደፕሮፌሰር ሂስ ቢሰጥ ነው የሚያምርበት እንጂ እንዲሀ ሲሳደብ አይደለም ሼም ነው

  10. ARAYA says:

    Ye Bewketu Siyum TOR AWRD lay yalutn yengus amakariwoch meselugn

  11. Tsion says:

    ፕሮፌሰር የእውቀትዎን ልክ የእኔን ሃሳብ እንዴት ተቃውማችሁ በሚል መንፈስ እንዲህ ተራ የሆኑ ፈጽሞ አሳማኝነት የሌላቸውን የስድብ ጋጋታዎችን በማውረድ ሊያሳዩ አይችሉም፡፡ ዳንኤል ለእርስዎ ተገቢውን ክብር በመስጠት ሀሳብዎትን ግን በምክንያት ተቃውሟል፡፡ ይህ ደግሞ አዋቂነት ነው፡፡ እርስዎ ግን ለስምዎ ማእረግ ትልቅ ቦታ በመስጠት ከእርስዎ ውጪ አዋቂ ያለ አልመስል ብልዎት አለማወቅዎን እና ጎሽ ከመባል ውጪ ተቃውሞ የማይፈልጉ አላዋቂ መሆንዎን በዚህ ጽሁፍዎ ገልጸዋል፡፡ ሲሆን ሲሆን እንኳን እንደ ዳንኤል ክብረት ያለ ሊቅ ቀርቶ እና ማንም ሰው በእንዲህ አይነት መልኩ ሀሳባ ቢሰጥዎት በሃሳብ ለማሳመን መሞከር ነበረብዎ፡፡ ለሰው ልጅ በህይወት ዘመኑ ካገኘው ማእረግ ይልቅ ያገኘው እውቀት እንደሚበልጥ ሊገነዘቡ ይገባል፡፡

  12. Tsion says:

    ፕሮፌሰር የእውቀትዎን ልክ የእኔን ሃሳብ እንዴት ተቃውማችሁ በሚል መንፈስ እንዲህ ተራ የሆኑ ፈጽሞ አሳማኝነት የሌላቸውን የስድብ ጋጋታዎችን በማውረድ ሊያሳዩ አይችሉም፡፡ ዳንኤል ለእርስዎ ተገቢውን ክብር በመስጠት ሀሳብዎትን ግን በምክንያት ተቃውሟል፡፡ ይህ ደግሞ አዋቂነት ነው፡፡ እርስዎ ግን ለስምዎ ማእረግ ትልቅ ቦታ በመስጠት ከእርስዎ ውጪ አዋቂ ያለ አልመስል ብልዎት አለማወቅዎን እና ጎሽ ከመባል ውጪ ተቃውሞ የማይፈልጉ አላዋቂ መሆንዎን በዚህ ጽሁፍዎ ገልጸዋል፡፡ ሲሆን ሲሆን እንኳን እንደ ዳንኤል ክብረት ያለ ሊቅ ቀርቶ እና ማንም ሰው በእንዲህ አይነት መልኩ ሀሳባ ቢሰጥዎት በሃሳብ ለማሳመን መሞከር ነበረብዎ፡፡ ለሰው ልጅ በህይወት ዘመኑ ካገኘው ማእረግ ይልቅ ያገኘው እውቀት እንደሚበልጥ ሊገነዘቡ ይገባል፡፡ ፕሮፌሰር የእውቀትዎን ልክ የእኔን ሃሳብ እንዴት ተቃውማችሁ በሚል መንፈስ እንዲህ ተራ የሆኑ ፈጽሞ አሳማኝነት የሌላቸውን የስድብ ጋጋታዎችን በማውረድ ሊያሳዩ አይችሉም፡፡ ዳንኤል ለእርስዎ ተገቢውን ክብር በመስጠት ሀሳብዎትን ግን በምክንያት ተቃውሟል፡፡ ይህ ደግሞ አዋቂነት ነው፡፡ እርስዎ ግን ለስምዎ ማእረግ ትልቅ ቦታ በመስጠት ከእርስዎ ውጪ አዋቂ ያለ አልመስል ብልዎት አለማወቅዎን እና ጎሽ ከመባል ውጪ ተቃውሞ የማይፈልጉ አላዋቂ መሆንዎን በዚህ ጽሁፍዎ ገልጸዋል፡፡ ሲሆን ሲሆን እንኳን እንደ ዳንኤል ክብረት ያለ ሊቅ ቀርቶ እና ማንም ሰው በእንዲህ አይነት መልኩ ሀሳባ ቢሰጥዎት በሃሳብ ለማሳመን መሞከር ነበረብዎ፡፡ ለሰው ልጅ በህይወት ዘመኑ ካገኘው ማእረግ ይልቅ ያገኘው እውቀት እንደሚበልጥ ሊገነዘቡ ይገባል፡፡

    • Kolotemari says:

      Sister Tsion, please read professor reply carefully. He just replied with strong words… strong is totally different from insult. Look some one is talking about an issue which you are the an expert, for example about an eye. Assume you are specialized with this organ and practiced it in hospital for 20 years and this writer, because he has writing skill, writes a very elementary concept and confuse us. You might be writing about a recent threat on eye compiling your life time experience and this guy came along and mislead ed your reader because he wants to talk about every thing.
      What i don’t deny about Daniel is :
      1. He is a good writer
      2. He can preach about God.
      3. He is not anthropologist but he well write what he observes in the society.
      4. He is not psychologist
      5. He is not historian
      6. He is not a medical doctor

      ………

  13. Kassa says:

    I think it is good to focus on the substance not the form. The message is clear. Professor is a true man, I believe. So he starts and finishes in the stronger tone and terms possible which I believe describes his straightforwardness. Diplomacy may not be appropriate in this instance, but civility is always wise. I also believe a somehow softer tone could convey the same message in a civilized manner.
    More important here will be the lesson for Daniel and others like him who with their arrogance tend to criticize everything without the requisite information or knowledge. That cannot be constructive. it doesn’t yield good fruit except to please those who are led by their emotion than facts.
    Anyone has a right to comment on anything. That is human freedom. Feedbacks should be clear weather that is based on knowledge or emotion or attitude or arrogance. We should take care for our followers on the seeds we are sowing.
    Daniel will have some good skills, but he cannot be everywhere. he can’t be in politics, in religion, in history, in research, in sport, in social studies, in anthropology, in economics, in finance in law. At least we can be good in few things. Daniel doesn’t like to learn , but he always pretends as though he knew everything. that is called hypocrisy. That is a big thing which leads to untimely failure. Daniel beware. Professor, take time to maintaining your civility. Professor, may I say you are role model for many Ethiopians, and your wording is below the standard and the expectation of many Ethiopians ( i feel so). The content is much more to be appreciated. I believe that there is a lot of truth in it.
    my first comment ever so far (in blogs)

  14. Kolotemari says:

    yetarik mekishif in Professor book is meant Ethiopian History has not been well researched but merely written to favor individuals or groups. Hence, we could not learn from it. We as society are worse than Tigers. Because every tiger generation starts from zero however we start from wrong history. Hence our History has failed(keshifual). The book doesn’t focus on criticizing individuals in Ethiopian History even it is not a history Book Debitera Danel. Debitera has original good meaning but all Ethiopians don’t feel on its original meaning. Debiteras are the one who stole Ethiopians spiritual life, it is the one who poisons our mother and father to death on top of all it is Debitera who denies our scientific life.

    Professor and Derg issue is not some thing Debitera Daniel uses to black mail but should be well researched and documented for coming generation. As far as i understand prof. was working even with Derg to help Ethiopian state to stay intact. This is some thing i feel and historians should work at this particular topic and help us(I am an engineer) understand what had happened then.

  15. ባዩ ጣሰው says:

    አይ የ አቶ ክብረት ልጅ ቆማጣን ቆማጣ ካላሉት ገብቼ ልፈትፍት ይላል የት አባቱ እውነትም ደብተራ አርፎ አይቀመጥም እሱን ብሎ አናሊስትይ

    • HaLe MeRon says:

      ምነው ባዩ ጣሴ???… ተንጣጣህሳ “ጅብ በሄደበት ውሻ ይጮሃል አሉ” እንግዲህ አንተም ውሻው መሆንህ ነው። ጅቡን ባትነክሰውም ጩህ ። ….የታባቱ !!

  16. ባዩ ጣሰው says:

    በዳንኤል ክብረት

    ከጥቂት ቀናት በፊት ታዋቂው ምሁር ፕሮፌሰር መስፍን ወልደ ማርያም ‹መክሸፍ እንደ ኢትዮጵያ ታሪክ› በሚል ርእስ አንድ አነጋጋሪ፣ አከራካሪና አመራማሪ መጽሐፍ አውጥተዋል፡፡ ፕሮፌሰር መስፍን ሃሳባቸውን በአደባባይ፣ ሕዝብ በሚረዳው መንገድና ቋንቋ ከሚገልጡ ጥቂት ኢትዮጵያውያን ልሂቃን አንዱ ናቸው፡፡ በሦስት የመንግሥት ሥርዓት ፕሮፌሰር መስፍን ሃሳባቸውን ሲገልጡ፣ ሲጽፉ፣ ሲከራከሩና፣ መልካም የመሰላቸውን ሁሉ ለሕዝብ ሲያቀርቡና ሲሞግቱ የኖሩ የአደባባይ ምሁር ናቸው፡፡

    አብዛኞቹ ልሂቃን በጆርናሎችና በዐውደ ጥናቶች ላይ ከሚያቀርቧቸው ጽሑፎች ባለፈ ለሀገር ሕዝብ ዕውቀታቸውን በሀገር ቋንቋ አያቀርቡም፡፡ በዚህ የተነሣም ታዋቂነታቸውም ሆነ ተሰሚነታቸው በዚያው አካዳሚያዊ በሆነው ክልል ብቻ የታጠረ ነው፡፡ ፕሮፌሰር መስፍን ግን በአማርኛችን ከጣት ቁጥር በላይ የሆኑ መጻሕፍትን አቅርበዋል፡፡ በጋዜጦችና በመጽሔቶች ሃሳባቸውን አካፍለዋል፡፡ በሀገራዊ መድረኮች እየተገኙ ያላቸውን ለግሰዋል፡፡

    ይህንን መጽሐፍ ደጋግሜ አንብቤዋለሁ፡፡ ከራሴም ጋር ሆነ ከሌሎች ጋር ተወያይቼበታለሁ፡፡ ተምሬበታለሁ፡፡ አንዳንድ ነገሮችንም አንሥቼበታለሁ፡፡ ለመጻፍ ግን ጥቂት ቀናትን መውሰድ አስፈልጓል፡፡ ስለ ሦስት ምክንያት፡፡ ምናልባትም ከእኔ የተሻለ ሰው በጉዳዩ ላይ ይጽፍና ሃሳቤን፣ ያነሣው ይሆናል ብዬ፤ በሌላም በኩል ምናልባትም በሕይተወትና በጤና ያለው ፕሮፌሰር ባሕሩ ዘውዴ አንድ ነገር ይል ይሆናል ብዬ፣ እንዲያም ባይሆን እነዚህ ሊቃውንትን ያፈራውና እነርሱም ያፈሩበት የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የታሪክ ክፍል ምልከታውን ያቀርብ ይሆናል ብዬ፡፡ ግን የሆነ አልመሰለኝም፡፡

    ይህ አሁን የቀረበው የፕሮፌሰር መስፍን መጽሐፍ የኢትዮጵያን ታሪክ የሞገቱበት መጽሐፍ ነው፡፡ ጉዳዩ ገና ከርእሱ ይጀምራል፡፡ ‹መክሸፍ እንደ ኢትዮጵያ ታሪክ› ሲል፡፡ አነጋጋሪ፣ አመራማሪና አከራካሪነቱንም አሐዱ ይላል፡፡ ለመሆኑ ታሪክ ይከሽፋል? የክሽፈት ታሪክ ሊኖር ይችላል እንጂ የከሸፈ ታሪክ ሊኖር ይችላል? የስኬት ታሪክ ይኖራል እንጂ የተሳካ ታሪክ ይኖራል?

    ፕሮፌሰር መስፍን ራሳቸው በመጽሐፋቸው ከገጽ 34 ጀምረው ስለ ታሪክ ምንነት ብያኔ ይሰጣሉ፡፡ በዚህ ብያኔያቸውም ታሪክን ‹ዘገባ› ‹መዝገብ› ‹ውለታ› ‹ሰንሰለት› እያሉ ነው የገለጡት፡፡ ይህ ገለጣቸው ደግሞ ታሪክ የማይቋረጠውን የሰው ልጆች ጉዞ የሚያሳይ ዘገባ፣ የትናንቱን የሰው ልጅ ሂደትና አስተዋጽዖ የምናነብበት መዝገብ፣ የትናንቱ ማኅበረሰብ ያቆየልን ውለታ ነው፡፡ የትናንቱንና የዛሬውንም የሚያስተሣሥር ሰንሰለት ነው፡፡

    እንዲያ ከሆነ ደግሞ ታሪክ የአንድን ማኅበረሰብ የስኬትም ሆነ የክሽፈት፣ የድልም ሆነ የሽንፈት፣ የውጤትም ሆነ የኪሳራ፣ የልዕልናም ሆነ የተዋርዶ ጉዞ የሚያሳየንና የምናጠናበት፣ የምንመዘግብበትና የምናይበት ነገር ነው ማለት ነው፡፡ ስለ ክሽፈቱ እናይበት ይሆናል እንጂ ራሱ የሚከሽፍ አይመስለኝም፤ ስለ ስኬቱ እናጠናበታለን እንጂ ራሱ የሚሳካ አይመስለኝም፡፡ ሰው የስኬት ታሪክ ይኖረዋል እንጂ ታሪኩ አይሳካለትም፡፡ የሽንፈት ታሪክም ይኖረዋል እንጂ ታሪኩ አይሸነፍበትም፡፡ ለዚህ ነው አከራካሪነቱ፣ አነጋጋሪነቱና አመራማሪነቱ ከርእሱ የሚጀምረው፡፡

    ያንን ብንሻገረውና ታሪክ ይከሽፋል ብንል እንኳን መከራከራችንንና መመራመራችንን አናቆምም፡፡ ‹እውነት የኢትዮጵያ ታሪክ ከሽፏል? አንድን ታሪክ ከሽፏል ወይም ተሳክቷል የሚያሰኘው ምን ምን ሲሆን ነው? የሚሉትን እንድናነሳ ያደርገናል፡፡ በፕሮፌሰር መስፍን መጽሐፍ የምናጣው ታላቁ ነገር ይኼ ነው፡፡ አልፎ አልፎ ለታሪካችምን መክሸፍ ማሳያ ናቸው ያሏቸውን ነገሮች ከማንሣታቸው በቀር ይህንነ ነገር አላብራሩልንም፡፡

    በመጽሐፉ ውስጥ ያጣሁት ታላቅ ነገር የሚመስለኝ ይኼ ነው፡፡ የታሪክን ‹ክሽፈትና› ስኬት› መበየኛ ነገሮችን አስቀድመው በማሳየት፤ አንድ ታሪክ ‹ከሸፈ. ወይም ‹ተሳካ› የሚያሰኙትን መመዘኛዎች በመተንተን፣ በዚያም መሠረት የኢትዮጵያን ታሪክ እየገመገሙ እዚህ እዚህ ላይ እንዲህ ስለሆንን፣ በዚህ መመዘኛ መሠረት ከሽፈናል ይሉናል ብዬ ጠብቄ ነበር፡፡ ፕሮፌሰር መስፍን ግን ሌላ አካሄድ መርጠዋል፡፡

    በፕሮፌሰር መስፍን መጽሐፍ ዋናውን ቦታ የያዙት ኢትዮጵያውያን የታሪክ ሊቃውንት ናቸው፡፡ ከእነርሱ በፊት ሌሎች የታሪክ ሰዎችም እየቀረቡ ሂሳቸውን ተቀብለዋል፡፡ እኔ እዚህ ላይ ፕሮፌሰር መስፍንን መጠየቅ የምፈልገው ሁለት ጥያቄ ነው፡፡

    የመጀመርያው የታሪክ ክሽፈትና ታሪክ ጸሐፊዎች እንዴት ነው የተገናኙት? የታሪክ ክሽፈትን ለማሳየት የታሪክን ሂደት ተከትሎ አንድን ሁነት ከየት ተነሥቶ የት እንደደረሰ በመተንተን፣ ያም ሁነት ከሽፎ ከሆነ የከሸፈበትን ምክንያት ማቅረብ ሲገባ ታሪካችን ከሽፏል ብንል እንኳን ‹የከሸፈውን ታሪክ› የጻፉት ወይም ያጠኑት ምሁራን እንዴት ነው ከታሪክ ክሽፈት ጋር ሊገናኙ የቻሉት?

    ለእኔ ይህ አካሄድ አንድ ሰው ሌላ ሰውን የገደለበትን ዜና የሠራውን፣ ለዜናው ትንታኔ ዜና ያቀረበውን ጋዜጠኛና ተንታኝ የግድያው ወንጀል አባሪ ተባባሪ፣ ወይም ደግሞ ለግድያው ምክንያትና መነሻ አድርጎ እንደማቅረብ ነው፡፡ ዘጋቢውን ‹ወንጀለኛ› ማለትና ዘገባውን ‹የወንጀል ዘገባ› በማለት መካከል ልዩነት አለ፡፡ ዘጋቢው ወንጀለኛ የሚባለው የሠራው ዘገባ ሕግን የተላለፈ ከሆነ ብቻ ነው፡፡ ዘገባውን የወንጀል ዘገባ የሚያደርገው ግን ስለ አንድ ስለተፈጠረ ወንጀል የቀረበ ዘገባ ከሆነ ነው፡፡

    ፕሮፌሰር መስፍን የኢትዮጵያን የታሪክ አዘጋገብና የታሪክ ጥናት ለብቻው ቢተነትኑትና ያም ትንተና የታሪክ አጻጻፋችንና አተናተናችን የተሳካ ነው ወይስ ያልተሳካ? አስመስጋኝ ነው ወይስ አስነቃፊ? ተመስጋኝ ነው ወይስ ተነቃፊ? የሚለውን ቢተነትኑት እስማማ ነበር፡፡

    አንድ ኦዲተር የአንድን ድርጅት ሂደት የኦዲትና ኢንስፔክሽን ሥራ ሊሠራ ይችላል፡፡ ያ ድርጅት ከስሮ ከሆነ የኪሳራውን መጠንና የኪሳራውንም ምክንያት ያቀርባል፡፡ ይህንን ሲያደርግ ያ ኦዲተር የራሱ ሕፀፆች ይኖሩበታል፡፡ ሁለቱ ነገሮች ግን የተለያዩ ናቸው፡፡ የድርጅቱ ኪሳራና የድርጅቱን የኪሳራ ሪፖርት የሠራው ባለሞያ ሕፀፅ፡፡ የዚህን ድርጅት ታሪክም አንድ የታሪክ ባለሞያ ሊዘግብ፣ ሊተነትንና የኪሳራውንም መነሻና ሂደት ሊያቀርብ ይችላል፡፡ ይህ የታሪክ ባለሞያ ይህንን ታሪክ ሲዘግብና ሲተነትን ድክመቶች ሊኖሩበት ይችላል፡፡ የሁለቱ መገምገሚያ ግን ይለያያል፡፡ የድርጅቱ መክሰርና የታሪክ ባለሞያውም የከሰረ ድርጅትን ታሪክ መዘገቡና መተንተኑ ‹የከሰረ የታሪክ ባለሞያ› አያሰኘውም፡፡

    በፕሮፌሰር መስፍን መጽሐፍ ላይ የተተቹት የታሪክ ባለሞያዎችም በፕሮፌሰር ሐሳብ ብንስማማ እንኳን ‹የከሸፈውን የኢትዮጵያ ታሪክ በየአንጻራቸው ዘገቡ፣ ተነተኑ› እንጂ እነርሱ ራሳቸው የከሸፉ የታሪክ ባለሞያዎች ሊሆኑ አይችሉም፡፡ የኢትዮጵያ ታሪክ ከሽፏል ቢባል እንኳን ለዚያ ለከሸፈው ታሪክ ማጣቀሻ ይሆኑ ይሆናል እንጂ ‹መክሸፍ እንደ ኢትዮጵያ ታሪክ› በሚል ርእስ ሥር የእነርሱ ሥራ መተንተን አልነበረበትም፡፡ ምንልባት ፕሮፌሰር ‹መክሸፍ እንደ ኢትዮጵያ የታሪክ አጻጻፍ› የሚል ርእሰ ጉዳይ ቢያነሡ ኖሮ የማርያም መንገድ ባገኙ ነበር፡፡ እንደዚያም ሆኖ በርግጥ ከሽፏል? በሚለው ከተስማማን ነው፡፡

    ፕሮፌሰር መስፍን የኢትዮጵያን የታሪክ አዘጋገብ ችግሮችና የአተያየይ ሳንካዎች ማንሳታቸውና በዚያ ላይ ትችት ማቅረባቸው አልነበረም ችግሩ፡፡ በዚህ ጉዳይ ላይ ራሱን አስችለውና ደረጃውን ጠብቀው ደግመው ደጋግመው ቢሄዱበት ለሁላችንም የዕውቀት በረከት የሚሆን ነው፡፡ ነገር ግን ‹መክሸፍ እንደ ኢትዮጵያ ታሪክ› በሚል ርእስ ታሪክ ጸሐፊዎቹን ከታሪኩ ጋር አብሮ መውቀጥ ‹ከተልባ ጋር የተገኘህ ሰሊጥ› ዓይነት ይሆናል፡፡ ‹ዛሬ አዲስ አበባ ላይ ይዘንባል› ያለውን የሜትሮሎጂ ባለሞያ ‹ለምን ዘነበ› ብሎ እንደመውቀስ ነው፡፡

    ሌላው ሁለተኛው ጥያቄዬ የተነሡትን ኢትዮጵያውያን ሊቃውንት የሚመለከት ነው፡፡ በፕሮፌሰር መስፍን መጽሐፍ ላይ በዋናነት ተነሥተው የተተቹ አምስት ኢትዮጵያውያን የታሪክ ሊቃውንት አሉ፡፡ ፕሮፌሰር ታደሰ ታምራት፣ ዶክተር ሥርግው ሐብለ ሥላሴ፣ ፕሮፌሰር መርዕድ ወልደ አረጋይና ፕሮፌሰር ባሕሩ ዘውዴ፡፡ ከእነዚህ ሊቃውንት መካከል ከፕሮፌሰር ባሕሩ ዘውዴና ከፕሮፌሰር ታደሰ ታምራት በቀር ሌሎቹ ዛሬ በሕይወት የሉም፡፡ በሕይወት ከሚገኙት ከሁለቱ ሊቃውንት መካከልም ፕሮፌሰር ታደሰ ታምራት ታምመው በድካም ላይ ነው የሚገኙት፡፡

    ምንም እንኳን በአንድ መጽሐፍ ላይ የሚደረግ ክርክርና ሂስ ሰዎቹ መልስ ሊሰጡበት፣ ሂሱንም ሊቀበሉበት ዘመን ብቻ መሆን አለበት ባይባልም፣ ይህ ዕድል ካለና ከነበረ ግን ይመረጣል፡፡ ቢያንስ ስለ ሦስት ነገር፡፡ አንደኛ እነዚህ ሊቃውንት ሂሱን ተመልክተው እንዲሻሻሉ፤ ሁለተኛም እነዚህ ሊቃውንት የእነርሱንም አተያይ የማቅረብ ዕድል እንዲያገኙ፤ ሦስተኛ ደግሞ ነገሩ ፍትሐዊ እንዲሆን፡፡ አንድን አካል መልስ ለመስጠት በማይችልበት ጊዜና ሁኔታ ማሄስና መውቀስ ከሞራል አንጻር ፍትሐዊ አይሆንም፡፡ የሀገሬ ሰው ‹ሙት ወቃሽ አትሁን› የሚለው ሙት መወቀስ ስለሌለበት ሳይሆን ‹መልስ ለመስጠት በማይችልበት ሁኔታ› ማለቱ ነው፡፡

    ፕሮፌሰር መስፍን የነ ፕሮፌሰር ታደሰ፣ የነ ዶክተር ሥርግውና የነ ፕሮፌሰር መርዕድ ዘመነኛ ናቸው፡፡ ይህ ዛሬ የሰጡት ትችት በዚያ በዘመነኛነታቸው ወቅት ቢሆን ኖሮ በሁለቱ ወገኖች መካከል በሚኖር ክርክር ታላቅ ዕውቀት በተገበየ ነበር፡፡ በርግጥ ልዩ ልዩ መዛግብትን ስናገላብጥ አንዳንድ ክርክሮች እንደነበሩ ያሳያሉ፡፡ እነዚህ ኅትመቶች ሲወጡም ቅሬታዎች ነበሩ፡፡ ነገር ግን ይህ የፕሮፌሰር መስፍን ሐሳብ ቀርቦ ክርክር አልተደረገበትም፡፡

    የፕሮፌሰር ታደሰ ታምራት church and state in Ethiopia የሚለው መጽሐፍ የታተመው በ1964 ዓም ነው፡፡ የዛሬ 41 ዓመት፤ የዶክተር ሥርግው Ancient and medieval Ethiopian History to 1270 የታተመው በ1964 ዓም የዛሬ 41 ዓመት ነው፡፡ የፕሮፌሰር መርዕድ ጽሑፍ political geography of Ethiopia at the beginning of 16thc. የታተመው በ1966 ዓም ነው፡፡

    አንግዲህ ይህንን ሁሉ ዘመን ተሻግሮ ዛሬ ላይ ትችቱ መቅረቡ ነው ለእኔ የሞራል ጥያቄ እንዳነሣ ያደረገኝ፡፡ እነዚህን ሰዎች በዘመን ያላገኘናቸው፤ ‹ጥንት› በምንለው ዘመን የነበሩ ቢሆኑ ኖሮ የሞራል ጥያቄው ሊነሣ ባልቻለ ነበር፡፡ ነገር ግን ከእኛው ጋር የነበሩ፤ መልስ ሊሰጡበትና ትችቱን ሊቀበሉበት በሚችሉት ዘመንም ሊጻፍላቸውም፣ ሊጻፍባቸውም የሚቻል፣ ነበርና ምነው? ያሰኛል፡፡

    እንደ እውነቱ ከሆነ የኢትዮጵያን ጥንታዊና የመካከለኛው ዘመን በማጥናትና በመተንተን እንደ ሥርግው፣ እንደ ፕሮፌሰር ታደሰ ታምራትና እንደ ፕሮፌሰር መርዕድ ያለ ሰው ዛሬ አላገኘንም፡፡ በየመድረኩም ሆነ በየመዛግብቱ እንደ ብሉይና ሐዲስ የሚጠቀሰው የእነዚሁ ቀደምት አበው ሥራ ነው፡፡ የእነዚህን ቀደምት አበው ሥራዎች በማይመለከታቸው ርእስና ጉዳይ ላይ ማንሣትም ሆነ ማሄስ ተገቢ አይመስለኝም፡፡ ለቡድኑ መሸነፍ ተጨዋቾቹንና አሠልጣኙን፣ ፌዴሬሽኑንና ኮሚሽኑን መጠየቅ ሲገባ የጨዋታውን ዘጋቢና ተንታኝ ጋዜጠኛ መውቀስ ይመስላል፡፡

    ከቀድሞ ጀምሮ በልሂቃኑ ዘንድ ከዕውቀት ክርክር የዘለለ ሌላ የጎንዮሽ መጎሻሸምና መነካካት እንደነበረ የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲን ምሁራን ታሪክ የሚያጠና ሁሉ የሚደርስበት ነው፡፡ አንድ ማሳያ ብቻ ላንሣ፡፡ አንድ ጊዜ በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የታሪክ ትምህርት ክፍል መምህራንና በሌሎች መካከል ‹ጠብ› ተፈጥሮ ነበር፡፡ በተለይም ለአብዮቱ እንቀርባለን የሚሉ ምሁራን እነዚህን የታሪክ ክፍል መምህራን ‹ደብተራዎች› እያሉ መውቀስና እንደ አድኅሮት ኃይላት መመልከት ያዘወትሩ ነበር፡፡

    ይህ ነገር እየከረረ መጣና አንድ የኢትዮጵያ ጥናት ተቋም ምሁር ወደ መንግሥቱ ኃይለ ማርያም ዘንድ ሄደው እነዚህን የታሪክ መምህራን በፀረ አብዮትነት ከሰሱ፡፡ በወቅቱም ፕሮፌሰር ታደሰ ታምራት ቤተ መንግሥት እንዲመጡ ተጠሩ፡፡ እኒህ የኢትዮጵያ ጥናት ተቋም ዶክተር ወደ መንግሥቱ ኃይለ ማርያም ዘንድ በማን በኩል እንደ ሄዱ ፕሮፌሰር መስፍን ያውቃሉ፡፡

    ፕሮፌሰር ታደሰ ከሌሎቹ ምሁራን ጋር በጉዳዩ መክረው ወደ ቤተ መንግሥት ተጓዙ፡፡ አንዳች ክፉ ነገር እየጠበቁ ነበር የገቡት፡፡ መንግሥቱ በክብር ተቀበላቸውና የአብዮቱን ታሪክ እንዲጻፍ መፈለጉን ነገራቸው፡፡ ፕሮፌሰርም ልባቸው መለስ አለች፡፡ ሁኔታዎች ከተመቻቹ ሞያዊ ሥራ ለመሥራት እንደሚቻል ገለጡ፡፡ መንግሥቱም ፕሮፖዛል እንዲያዘጋጁ ነግሮ በክብረ ሸኛቸው፡፡ ከመሸኘቱ በፊት ግን ‹ከዶክተር እገሌ ጋር ቅሬታ አላችሁ መሰል፣ አንዳንድ ነገር ነግሮኝ ነበር፤ እዚያው ተነጋግራችሁ ፍቱት› አላቸው፡፡ እርሳቸውም እንፈታዋለን ብለው ከቤተ መንግሥት ወጡ፡፡
    አሁን እዚህ መጽሐፍ ላይ ቤተ መንግሥቱን አየሁት፡፡

  17. jhon says:

    እኔ በጣም የሚገርመኝ ዳንሄልን እንደ አሰተማሪ እና አዋቂ ስትመለከቱት ነዉ ዳንሄል ማለት መንፈሳዊም ዓለማዊም ህዉቀት የሌለዉ ሰዉ ዝም ብሉ መንፈሳዊዉንና ዓለማዊዉን እያቀላቀለ ግራ እየገባዉ ግራ እያጋባ ያህለ እንድ ተራ ግለሰብ ነዉ ዳንሄል የግል ዝና የሚፈልግ ከእርሱ በላይ አዋቂ እንደሌለህ የሚሰማዉ የራሱን ደቀመዝሙር ማፍራት የሚፈልግ ራስ ፈሪሳዊ ነዉ ፕሮፌሰር መስፍን ትክክለኛ ምላሽ ነዉ የሰጡት ሌላዉ የገረመኝ የተሰጡት አስተያየቶች ናቸዉ የዳንሄል ደቀ መዝሙሮች ይበዛሉ መሰለኝ ልክ እንደእርሱ ያማያዉቁትን ይቀባጥራሉ የክርስቱስ ደቀ መዝሙር መሆን ይሻላችዋል

    • Tewodros Tessema says:

      let alone other people, your idea doesn’t give sense even for yourself. Daneil provides us tangible and documented things. he is really icon and proactive. please don’t disseminate a mere haterage

  18. kassa says:

    The professor is absolutely right. Dn Daniel lacks knowledge and logic here. we support Dn Daniel because of his religious view

  19. Seid says:

    I was not happy with Daniel’s article as it was trying not to criticise the book, but to personally attack the professor. What does the Prof association with Derg has any to do with the content of the book? Daniel has ill motive when he refers about Mengistu and the Professor.
    The Professor has also aggresively attacked him, other than addressing the isue.

  20. endihnew says:

    PROF BETAAAAAAAMMMMMM NEEW YEWEREDUT

  21. Alemayehu says:

    እንኳንም ቅንጅት ከሰረ!!! ለካ ያን ጊዜ ወንድሞቻችን የሞቱት፣ የታስሩት፣ የተሰቃዩት እርሰዎንና መሰሎችዎን የፈርዖን አምሳያዎች ስልጣን ላይ ለማውጣት ነበር; እርሰዎ ብቻ ነዎት መጻፍ፣ ሃሳብ መስጠት፣ መተቸት ያለብዎት; ምን ዓይነት ልበ ደንዳና፣ አምባ ገነን እና ጋጠ ወጥ ደፋር ነዎት ግን; ስለ ሶስት ነገር እንዲህ አልኩ፡፡
    1. ውድ ፕሮፌሰር ለዲ/ን ዳንኤል ክብረት እኮ ዲቁናውን አክብራ የሰጠችው ቤተ ክርስቲያን ናት፡፡ እሱ ከዲቁናም በላይ ማዕረግ እነደሚገባው ልብዎ በሚገባ ያውቀዋል፡፡ እኔ ዛሬ እርሰዎን #አቶ$ ብዬ ብጠራዎ የምቀለው እኔ እንጂ እርሰዎ አይደሉም፡፡ ስለዚህ ፕሮፌሰር ዛሬ እርሰዎ በብዙ ሚሊዮናት ኢትዮጵያውያን ዘንድ ቀለዋል፡፡ #ማኔ – ቴቄል – መስፍን$ ይሏል ይሄ ነው፡፡
    2. እርሰዎ እኔ ባላነበውም ጥሩ የሚባል መጽሃፍ ጽፈዋል፡፡ የዚህ መጽሃፍ መውጣት አገራዊ አጀንዳ ሆኖ ብዙዎች እንዲወያዩበት፣ እንዲከራከሩበት እና እንደመነሻ ሆኖ ሌሎችም እንዲጽፉ ማበረታታት ሲገባዎ ለምን ተነካሁ ብለው የጽርፈትን ቃላት ከጥርስዎ እየነቀሉ የሚወረውሩ ከሆነ እውነት ከዚህ የሚበልጥ ክስረት የሚኖር አይመስለኝም! ተናጋሪ ብቻ እንጂ አድማጭ አይደሉምና፡፡ ዲ/ን ዳንኤል ክብረት የክርክሩን ምህዋር በተቻለው መጠን በመጽሃፉ ሃሳብ ዙሪያ ብቻ ለማድረግ ሞክሯል፡፡ ይህ ከአንድ ምሁር የሚጠበቅ ነው፡፡ እርሰዎ ግን ወደ ግላዊ ስብዕና ውስጥ በመግባት ሲንቦጫርቁ አስተውለናል፡፡ እርጅና እና አምባገነናዊ ባህርያትዎ ተባብረው ለዚህ የዳረጉዎት መሰለኝ፡፡ አይ ፊታወራሪ መሸሻ!!!
    3. እርሰዎ እኮ በንጉሱ ዘመን፣ በደርግ 17 ዓመታት እና ዛሬም ካለው መንግስት ጋር ሳይስማሙ እንደተሳደቡ የሚኖሩ ሰው ነዎት፡፡ እነዚህ መንግስታት ጥሩዎች ናቸው ማለቴ አይደለም፡፡ ሁሉም ግን መጥፎ ብቻ አይደሉም፡፡ በድክመታቸው ውስጥ ጥቂትም ቢሆን መልካም ነገር ሰርተዋል፡፡ ከእርሰዎ አንደበት ግን አንድም መልካም ነገር ሲነገር ሰምቼም አንብቤም አላውቅም፡፡ እርሰዎ ለስድብ፣ ለወቀሳ፣ ለሐሜት የተፈጠሩ ሰው ነዎትና ምስጋና እና መልካም ንግግር ከእርሰዎ አንደበት አይጠበቅም- ከእባብ እንቁላል እርግብ አይገኝምና፡፡ ስለ ቤተ መንግስቱ ሁኔታ አንድ ነገር ላስታውስዎት፡፡ ወ/ሮ ገነት በጻፈችው #የኮሎኔል መንግስቱ ኃይለማርያም ትዝታዎች$ ውስጥ እኒያ በተለምዶ 60ዎቹ እየተባሉ የሚጠሩት ምርጥ የሀገር ልጆች ተይዘው በእስር ቤት ሳሉ ደርግ እርሰዎን ለምክር ጠርቶዎት ነበር አሉ፡፡ እርሰዎ ግን የሰጧቸው ምክር አዘል ትዕዛዝ በዚህች አጭር ግጥም ትጠቃለላለች፡፡
    አንግዲህ ሰውዬ ምኑን ልንገርህ
    እባቡም ከመሬት ዱላውም ከእጅህ
    ይህንን የነገሩን ዛሬም በህይወት ያሉት ሊቀመንበሩ ናቸው፡፡ ስለዚህ እርሰዎ የቤተ መንግስቱን ነገር አያደርጉም ማለት ፀሃይ በስተምስራቅ አትወጣም የማለት ያህል ነው፡፡ በተረፈ ግን ሲጽፉ ከማስተዋል ጋር ይሁን – ስድቡን ቀነስ አድርጉት፡፡ ይህች አገር የሁላችንም ናት!
    ብዙ ሰዎች እንዲያስቡት የምፈልገው ግን፡- አሁን ፕሮፌሰር መስፍን ወልደማርያም (መጽሃፋቸውን ከህገ መንግስትም በላይ ያደረጉት እኒህ ሰውዬ) የዚህች ሀገር መሪ ቢሆኑ እስቲ ምን አይነት አገዛዝ በሃገራችን ይኖር ነበር;;;;;;; እስቲ በሞቴ አረ እንደው በአላህ፣ በጌታ ብላችሁ ይህችን ብቻ ገምቱልኝ!!!
    #ማኔ – ቴቄል – መስፍን$

  22. abu says:

    I preferred Daniel not to write the last paragraph. On the other hand I LEARN A LESSON not to jump from topic.

  23. Tazabi says:

    Dear Professor Mesfin,

    I dont think you have the power to call someone “idiot”. This is inhuman! Everyone has his/her qualities. You are a geography professor, other people have their own understanding of other things in other fields (such as history). Daniel has his understanding of what the terms you used in your book mean. Derogatory words you used on Daniel Kibret backlashes. See the comments above. I was expecting you to convey what you mean by those things. Sadly, you resorted to insulting. Where is your intellectual maturity? As a citizen anyone can comment on your book. And the norm should have been providing logical answers. Your intellectual maturity is COMPLETELY MISSING. I am saddened by you your likes who try to “impose” their ideas on us, but who believe that criticism is a defeat. To tell you frankly, you are defeated. You lost the battle.

  24. haq says:

    ……….እንዲያ ከሆነ ደግሞ ታሪክ የአንድን ማኅበረሰብ የስኬትም ሆነ የክሽፈት፣ የድልም ሆነ የሽንፈት፣ የውጤትም ሆነ የኪሳራ፣ የልዕልናም ሆነ የተዋርዶ ጉዞ የሚያሳየንና የምናጠናበት፣ የምንመዘግብበትና የምናይበት ነገር ነው ማለት ነው፡፡ስለ ክሽፈቱ እናይበት ይሆናል እንጂ ራሱ የሚከሽፍ አይመስለኝም፤ ስለ ስኬቱ እናጠናበታለን እንጂ ራሱ የሚሳካ አይመስለኝም፡፡ ሰው የስኬት ታሪክ ይኖረዋል እንጂ ታሪኩ አይሳካለትም፡፡ የሽንፈት ታሪክም ይኖረዋል እንጂ ታሪኩ አይሸነፍበትም፡፡ ለዚህ ነው አከራካሪነቱ፣ አነጋጋሪነቱና አመራማሪነቱ ከርእሱ የሚጀምረው…ሂስ 1 for the title of the book………ያንን ብንሻገረውና ታሪክ ይከሽፋል ብንል እንኳን መከራከራችንንና መመራመራችንን አናቆምም፡፡ ‹እውነት የኢትዮጵያ ታሪክ ከሽፏል?……..ታሪክን ‹ክሽፈትና› ስኬት› መበየኛ ነገሮችን አስቀድመው በማሳየት፤ አንድ ታሪክ ‹ከሸፈ. ወይም ‹ተሳካ› የሚያሰኙትን መመዘኛዎች በመተንተን፣ በዚያም መሠረት የኢትዮጵያን ታሪክ እየገመገሙ እዚህ እዚህ ላይ እንዲህ ስለሆንን፣ በዚህ መመዘኛ መሠረት ከሽፈናል ይሉናል ብዬ ጠብቄ ነበር፡፡ ፕሮፌሰር መስፍን ግን ሌላ አካሄድ መርጠዋል፡፡
    በፕሮፌሰር መስፍን መጽሐፍ ዋናውን ቦታ የያዙት ኢትዮጵያውያን የታሪክ ሊቃውንት ናቸው፡፡ ከእነርሱ በፊት ሌሎች የታሪክ ሰዎችም እየቀረቡ ሂሳቸውን ተቀብለዋል፡፡ እኔ እዚህ ላይ ፕሮፌሰር መስፍንን መጠየቅ የምፈልገው ሁለት ጥያቄ ነው፡፡
    የመጀመርያው የታሪክ ክሽፈትና ታሪክ ጸሐፊዎች እንዴት ነው የተገናኙት? ….

  25. lila says:

    ብዙ ብዙውን ትተን ፕሮፌሰሩ «መክሸፍ እንደኢትዮጵያ ታሪክ» በማለት ጽፈዋል። ዳንኤል ደግሞ «የክሽፈት ታሪክ ሊኖር ይችላል እንጂ የከሸፈ ታሪክ ሊኖር ይችላል? የስኬት ታሪክ ይኖራል እንጂ የተሳካ ታሪክ ይኖራል?» እያለ ይጠይቃል።
    የፕሮፌሰሩ ጽሁፍ የሚያጠነጥነው የኢትዮጵያ ታሪካዊ እድገት ከነበረበት ከማደግ ይልቅ እንደግመል ሽንት የኋሊት መሄዱንና መክሸፉን ነው።
    የዳንኤል የሂስ ትረካ ግን ውል የሌለው ልቃቂት ይመስላል። የፕሮፌሰሩን ጽሁፍ ሲተች በንጽጽር ይህንን በማለት ያቀረቡት በዚህ አስረጂ ውድቅ ነው። ስኬታችን ይህን ይህንን እየመሰለ ሳለ እርስዎ ያቀረቡት የክሽፈት ታሪክ ሚዛኑን የሳተ ነው፤ በማለት የሂሰቱን ጭብጥ ከነማስረጃው ማቅረብ ሲገባው አማርኛውን በማቆላለፍ ዐረፍተ ነገር በመስራት የሄሰ መስሎት ««የክሽፈት ታሪክ ሊኖር ይችላል እንጂ የከሸፈ ታሪክ ሊኖር ይችላል? የስኬት ታሪክ ይኖራል እንጂ የተሳካ ታሪክ ይኖራል?» በማለት በጥያቄ ያምታታል። የክሽፈት ታሪክ ካለ የከሸፈ ታሪክ የማይባልበትን ምክንያት አይናገርም። የስኬት ታሪክ መኖሩን አምኖ ከተቀበለ በኋላ የተሳካ ታሪክ ይኖራል? እንዴ ብሎ ጅልኛ ይጠይቃል። የስኬት ታሪክ፤ የተሳካ ታሪክ የማይባልበት ምክንያት ዳንኤል በፈጠረው የጭንቅላቱ ዓለም ውስጥ ካልሆነ በስተቀር የገሃዳዊው ዓለም የስኬትን ታሪክ የተሳካ ታሪክ ብሎ ይጠራዋል፤ የክሽፈት ታሪክንም የከሸፈ ታሪክ ያሰኘዋል። ከዚህ ውጪ አማርኛን ማምታታት ካልሆነ ሌላ መውጪያ መንገድ የለም። ዳንኤል ግን ይህንን በመካድ ወይም በመቃወም ሳይሆን በማምታታት፤ ድርጊትና ተደራጊውን አመሳቅሎ ሊሸውደን ይፈልጋል። ብዙ ጭፍን ደጋፊዎቹ ለምን ተነካብን ሲሉ በአስተያየቶቻቸው የአዞ እንባ ያለቃቅሳሉ። ለዳንኤል የተወረወረው የፕሮፌሰሩ የሽንቆጣ መልስ ሰርስሮ እንዳመማቸው ያህል ይቆራመዳሉ። በግምኛ ድጋፍ ከማዘን ይልቅ አቶ ዳንኤል ከተናገረውና የከሸፈውን ታሪክ መጽሐፍ ለመተቸት የሰነዘረውን የከሸፈ ዐ/ነገሩን በመተርጎም እስኪ እርዳታችሁን አሳዩት።
    «የክሽፈት ታሪክ ሊኖር ይችላል እንጂ የከሸፈ ታሪክ ሊኖር ይችላል? የስኬት ታሪክ ይኖራል እንጂ የተሳካ ታሪክ ይኖራል?» ማለት ምን ማለት ነው?
    ማኅሌት በመቆም ብቻ ሳይሆን ዐውደ ነገሥት በመግለጥም ደብተራዎችን ማንም አያማቸውምና እስኪ ለዚህ ቃል ከመጽሐፋችሁ ግለጡልን።

    • haq says:

      “ደብተራ” ማለት የዜማና የቅኔ ሊቅ ማለት ነው። ስያሜው የተወሰደው ከብሉይ ኪዳን ነው። ሌዋውያን የእግዚአብሔር ታቦተ ሕግ በሚያድርበት በደብተራ ኦሪት ሆነው በዝማሬና በሽብሸባ ፈጣሪያቸውን ያመሰግኑ ነበር። በኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያንም በቅኔ ማኅሌት ቆሞ ለረጅም ሰዓታት ቃለ እግዚአብሔር እየተናገረ ሳይደክምና ሳይሰለች ፈጣሪውን በዜማና በቅኔ የሚያመሰግን ሊቅ ደብተራ ይባላል። ሰነፍ ሰው ላልደከመበትና ለማያውቀው ሙያ ካለመጨነቁ በላይ ማጥላላትና ማንቋሸሽ ልማዱ ነው። አንተ እግረ ተማሪም የደብተራ ሙያ ስለሌለህ ደብተራ ስድብ መስሎህ በማታውቀው ትገባለህ!!!አንተ ጤሜዎስ እንደምትቃዠው ሳይሆን ድብትርና የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያንን ጥንታዊነት ከሚያረጋግጡ ባሕሎች አንዱ መሆኑን፣ እንኳን ኢትዮጵያዊ ፈረንጆችም በደንብ የሚያውቁት ሐቅ ነው። ባዕዳን እንኳን ያከበሩትንና ዋጋ የሰጡትን የሥርዓተ አምልኮታችን ዋነኛ ክፍል የሆነውን የቅኔ ማኅሌት አገልግሎት እንደ አንተ ያለ ደፋር እግረ ተማሪ ሲያንቋሽሸው መስማት እጅግ ያበሳጫል።

    • haq says:

      lila ማጣቱም ማግኘቱም ከማያረካው ምዕራባዊ ከምትቀላውጥ በአንድያ ምርጫው ብቻ ልቡ ያረፈውን ኢትዮጵያዊ ጠባይ አክብር፤ በፈጣሪ ማመን፣ መታመን፡፡
      ለነገሩ ‹‹ከታሪክ የምንማረው ከታሪክ አለመማራችንን ነው›› ይባል የለ

    • haq says:

      «የክሽፈት ታሪክ ሊኖር ይችላል እንጂ የከሸፈ ታሪክ ሊኖር ይችላል? የስኬት ታሪክ ይኖራል እንጂ የተሳካ ታሪክ ይኖራል?» ማለት ምን ማለት ነው? History is a means to understand the past and present,even if it narrates about failure and trajedy ,history by itself is good/not bad . why?b/c The different interpretations of the past allows us to see the present differently and therefore imagine—and work towards—different futures. Through the study of history we can investigate and interpret why society developed as it has and determine what influences have affected the past and present and shape the future. It helps one to understand the immense complexity of our world and provides insights to help cope with the problems and possibilities of the present and future. History also provides a sense of identity to understand the collective past that has have made us what we are today. ……….እንዲያ ከሆነ ደግሞ ታሪክ የአንድን ማኅበረሰብ የስኬትም ሆነ የክሽፈት፣ የድልም ሆነ የሽንፈት፣ የውጤትም ሆነ የኪሳራ፣ የልዕልናም ሆነ የተዋርዶ ጉዞ የሚያሳየንና የምናጠናበት፣ የምንመዘግብበትና የምናይበት ነገር ነው ማለት ነው፡፡ስለ ክሽፈቱ እናይበት ይሆናል እንጂ ራሱ የሚከሽፍ አይመስለኝም፤ ስለ ስኬቱ እናጠናበታለን እንጂ ራሱ የሚሳካ አይመስለኝም፡፡ ሰው የስኬት ታሪክ ይኖረዋል እንጂ ታሪኩ አይሳካለትም፡፡ የሽንፈት ታሪክም ይኖረዋል እንጂ ታሪኩ አይሸነፍበትም፡፡ ….የኢትዮጵያን ነባር ምሁራን ደብተራ እያሉ በአሉታዊ መልኩ ማንቋሸሽ ግን አቢዮታዊው ትውልድ ሁሉ የተጥናወተው አባዜ ነውና አልፈርድብህም ሃይማኖት ሲባል ለሰማይ መንግሥት መዘጋጃ ሥጋን ለማጎሳቆያ እንጂ የምድሩን ለመመርመሪያና ታግሎ ኑሮን ለማሸነፊያ እንዳልሆነ ይታሰባል። ይኸ ነው አብዮተኛውን ትውልድ ዙሪያ ገባውን የነገሠውን ድህነት፣ ድንቁርናና የፍትሕ መጓደል አይቶ ሃይማኖትን ለመጥላትና ቤተክርስቲያንን ለማሳደድ ያነሳሳው። እንግዲህ ፖለቲካዬን የሚል ፖለቲካው ውስጥ ይገባል፤ ሃይማኖቴን የሚል ደግሞ እንደየሃይማኖቱ ይሆናል ማለት ይመስላል።አብዮተኛው ሃይማኖተኛ ትርፍ ሲያይ ፖለቲካውን ይያያዘዋል። ፖለቲከኛም ሲከስር ወይም መከራ ሲበዛበት ሃይማኖተኛ ይሆናል። ethiopian church.org ሃይማኖታዊነት ስለ ጽድቅ ብቻ የሚደረግ ነገር አይደለም፡፡ ጽድቅማ፤ ከሞት በኋላ ያለ፤ ማን እንደሚያገኘው የማይታወቅ፤ የእግዚአብሔር ምስጢር ነው፡፡ አረ እዚሁ ምድር ላይ ያለ ጥቅም አለው፡፡ ….ከማንነታችን ጋር የተቆራኘ፤ ትልቅ ማህበራዊም ዕሴት፤ ማህበረሰብ የሞራል ቅንቅን ቦርቡሮ እንዳያፈርሰው ሀገራዊም ቅርስ ነው፡፡ ሌላ አማኝም፤ ኢ-አማኝም፤ ጸረ-አማኝም- ጸረ-ጸረ-አማኝም….ሁሉም በበጎ ሊያው የሚገባ ነገር !!!!ብቻ መቸ ይሆን የሃይማኖት መሪዎች ለኑሮአቸውና ለሥልጣን ሲሉ ከምድራዊ ሥልጣናት ጋር መመሳጠር የሚያቆሙ? የፖለቲካ መሪዎችስ መቸ ይሆን በማያውቁት መናገርን የሚያቆሙ?

    • Zinabe says:

      ዲ/ን ዳንኤል ክብረት በርታ! ስለሰራህ ነው የአጋንንት ልጆች የሆኑት #ተሃድሶዎች$ የጃጁ ሽማግሌዎች እና ወሬኞች የሚነቅፉህ! የዳንኤል ሃሳብ አይነቀፍ አልልም፣ ዳኒን ግን ለቀቅ!

  26. Mike says:

    I am really disgusted by Professor Mesfin’s response to Daniel. Nothing to gain from his verbal abuse and insults.It seems professor Mesfin is defenceless in the face of well articulated criticism and so he has to resort to personal attack. Any one with slightest clue of logic would be ashamed of Professor Mesfin’s response.

  27. Yonas Demeke says:

    diyakon danial bisasat yan yahl ayidnikim ayatu yehonut erisiwo gin yihn yemesele newuregna kal bemetekemiwo azignalehu

  28. hyder zeediogenes says:

    መማር የሚፈልግ ከረኛ ይማራል፣መማር የማይፈልግ ግን በመምህሩም ኣይማርም።ኣፄ ሚኒሊክ
    በርግጥ ቄሳራዊ ሆነሀ ካነበብከዉ፣ይሀ መጽሃፍ ያበሳጭህ ይሆናል። ላንተ ኣያገባኝም። ለኔ ግን በዚህ ታሪክ ራሱ ታሪክ በሆነበት ዘመን ከአንድ ሃገሬን ከሚሉ ብቸኛ ኣዛዉንት ታሪክ ለዚሀ ታሪካዊ ትዉልድ ተከሽኖ መቅረቡ ለታሪካዊዉ ትዉልድ የቀረበ ገፀ በረከት ነውና ከዚሀ ገፀ በረከት ይቃዋደስ እላለሁ።የተኛ አለ ይቀሰቀሳል፣ታሪክ ያከሸፈም ራሱን ያይብታል።ምን ኣልባት የሃሳብ ድግ ግሞሽ ካሁን በፊት ከተዻፉ መጽሃፍትዎ ቢኖርም፣ ለዚሀ በመደጋገም ለማይገባዉ ትዉልድ ኣይበዛበትምና ማለፊይ ነዉ። ለረስዎ ግን ጤናና እድሜ እየተመኘሁ ብዙ ያልተነኩ አሉና ሌላ እጠብቃለሁ

  29. Eskadmas Ayenew says:

    ፕ/ር መስፍን ለሰዎች መብት የሚሟገቱ፣ በተለየ ሀሳብ የሚያምኑ፣ ሌሎች ሰዎች የሚሰማቸውን እንዲናገሩ የሚያበረታቱ ወዘተ ምሁር እንጂ ሀገራችን በተመለከተ በጻፉት መጽሃፍ ላይ አንድ ሰው ሀሳቡን ቢሰጥ የሚሳደቡ ሰው አይመስሉኝም ነበር፡፡ አዋቂነት መሳደብ ከሆነ ይቅር፤ አዋቂነት የሰዎችን ሀሳብ በሌላ ከጥላቻ በጸዳ ሀሳብ አለመመለስ ከሆነ ይቅር፤ ምሁርነት የኔ ሀሳብ ብቻ ነው ትክክል ከሆነ ይቅር፤ ምሁርነት ራስን ትልቅ ቦታ ላይ አስቀምጦ የሌሎችን ስራ አለማየት ከሆነ ይቅር፡፡ ከዚህም በላይ መሳደብ የሰብዓዊ መብት ጉባዔን መስርቻለሁ ብሎ ከሚናገር ሰውና ከአንድ ምሁር አይደለም ከማንም ትክክለኛ ነገር ከሚያስብ ሰው አይጠበቅም፡፡ ለእርስዎ ያለኝ ክብር በሚያሳዝን ሁኔታ ዛሬ ከሸፈ፡፡ ለካስ የዚችን ሀገር መከራ እንዲቀጥል የምታደርጉት እንዲህ ዓይነቶቹ ያላዋቂ አዋቂዎች ናችሁ፡፡ አዘንኩ ለሀገሬ፡፡ ውርስዎት ስድብ መሆን አልነበረበትም፡፡ በርግጥ ስላረጁ ይሆናል ይህን ያህል ሊያሳዝኑን የተነሱት የሚል መጽናኛ በውስጤ አድሮብኛል፡፡ ይህንኑ መጽሃፍ እያነበብኩት ወደ መሃል ላይ ነኝ፡፡ እንዴት ልጨርሰው ይሉኛል ታዲያ?
    ፕሮፌሰሩም ሆኑ እሳቸውን ደግፈው የሚጽፉት ሰዎች አንድ ነገር እንድረዳ አደረጉኝ፡፡ ይኸውም ስድብን መንደር ለመንደርና አጥር ለአጥር ሳይሆን ቴክኖሎጅን በመጠቀም በአየር ላይ መሰዳደብ፤ ጥሩ የእድገት ደረጃ ላይ ደርሰናል፡፡
    ይህ አስተያየቴን ለሁለተኛ ጊዜ ነው ያወጣሁት፤ እባክዎ ለራስዎ የማይመጥን ስራ አይስሩ፤ ከዚህ አታስወግዱት፡፡

  30. አብሮ ጥጋቤ says:

    የተከበሩ ፕሮፌሰር እኔ በውነቱ በጣም አዝኛለሁ በተሻለ ሰው አንደበት እንዲህ አይነት ኢትዮጵያዊነት ትህትና ጎደድለው ትችት ከርስዎ አፍ በመውጣቱ

  31. Mahalu says:

    Hello Prof., Why did you cut out comments made on your post here by some readers?? You, for example, cut a comment by Debteraw, why professor, why? Don’t you think this action adds to your unfairness and undemocratic nature? I am sorry!!! Please return the comment and re-post it even if it idea doesn’t correspond to that of yours.

    • Please note that these comments are moderated, but not by Professor Mesfin Wolde-Mariam himself.

      We approve comments that are not slanderous to him or anyone, and comments that are not exclusively singing someone’s praise. In other words, comments that stick to the substance are published. Moreoever, the comments on some topics are too numerous to go through and there may be a delay in approving all, although we try our best.

      In response to your accusation of the professor’s “unfairness and undemocratic nature” a second review of the comments by “Debteraw” reveals the following: 1) hiding behind a pen name lacks candor and does not necessarily reflect your “democratic nature”; 2) Your comment today is published, although we are aware that “Debteraw” and “Mahalu” are the same individuals; 3) The comment you posted under the other fake name, is not only slanderous, but also off topic. It is not clear where the discussion of abortion comes from.

      ወይ ስድብ ወይ ሙገሳ ብቻ የሆኑትን መልእክቶች— አላወጣናቸውም። ቁም ነገሩን፣ ማለት መልእክቱን በመደገፍ ሆነ በመቃወም የተጻፉት በተቻለ መጠን ይወጣሉ።

      • Merid says:

        haha talagitaleh ende Ato Editor. “Sidib bicha yehonutin alawotanim mugesam…” Eski kelay Awudemihret yemibal sew yetsafewun eyew. Danielin yemisedib sihon sidib ayibalim, mesfinin siyamogis demo mugesa ayibalim kkkkk,,,ayi editorina milashu. Lemanignawum yihen hasabenim endebalefew hulu atawutaw alu – yekeshefik editor.

  32. Eskadmas Ayenew says:

    ፕ/ር መስፍን ለሰዎች መብት የሚሟገቱ፣ በተለየ ሀሳብ የሚያምኑ፣ ሌሎች ሰዎች የሚሰማቸውን እንዲናገሩ የሚያበረታቱ ወዘተ ምሁር እንጂ ሀገራችን በተመለከተ በጻፉት መጽሃፍ ላይ አንድ ሰው ሀሳቡን ቢሰጥ የሚሳደቡ ሰው አይመስሉኝም ነበር፡፡ አዋቂነት መሳደብ ከሆነ ይቅር፤ አዋቂነት የሰዎችን ሀሳብ በሌላ ከጥላቻ በጸዳ ሀሳብ አለመመለስ ከሆነ ይቅር፤ ምሁርነት የኔ ሀሳብ ብቻ ነው ትክክል ከሆነ ይቅር፤ ምሁርነት ራስን ትልቅ ቦታ ላይ አስቀምጦ የሌሎችን ስራ አለማየት ከሆነ ይቅር፡፡ ከዚህም በላይ መሳደብ የሰብዓዊ መብት ጉባዔን መስርቻለሁ ብሎ ከሚናገር ሰውና ከአንድ ምሁር አይደለም ከማንም ትክክለኛ ነገር ከሚያስብ ሰው አይጠበቅም፡፡ ለእርስዎ ያለኝ ክብር በሚያሳዝን ሁኔታ ዛሬ ከሸፈ፡፡ ለካስ የዚችን ሀገር መከራ እንዲቀጥል የምታደርጉት እንዲህ ዓይነቶቹ ያላዋቂ አዋቂዎች ናችሁ፡፡ አዘንኩ ለሀገሬ፡፡ ውርስዎት ስድብ መሆን አልነበረበትም፡፡ በርግጥ ስላረጁ ይሆናል ይህን ያህል ሊያሳዝኑን የተነሱት የሚል መጽናኛ በውስጤ አድሮብኛል፡፡ ይህንኑ መጽሃፍ እያነበብኩት ወደ መሃል ላይ ነኝ፡፡ እንዴት ልጨርሰው ይሉኛል ታዲያ?

  33. Viva Prof says:

    I think most of you guys condemning the prof haven’t read the commentary by Ato Daniel Kibret. His article, even if perplexed with false humble nature, it is full of insult or derogatory satires if you like. The funny thing is he tried to paint the professor using the brush mostly used by the proffs enemies. I think that stuff has upset the proff. Tit for tat is not always good. BUT in some instances when you understand the undercover motives of a person who is non knowledgeable but act as he knows every thing, tit for tat ( qomatan qomata kalalut gebto yifetefital) is a perfect mode of reaction.

    Viva Prof…

  34. haq says:

    ፕ/ር መስፍን በቅርቡ በጻፉት መጽሃፍ ዙርያ ዳንኤል ክብረት አስተያየት ሰጥቶ ነበር። ከአስተያየቱ ጭዋነት የተሞላበት ነቀፌታ እና ሂስ ቢኖርም በደምብ ደፈር ብሎ ሃሳቡን ገልጿል ለማለት ይከብዳል። እንዲያውም ፈራ ተባ እያለና በአሽሙር መሳይ እየጠቆመ የተወው ይበዛል። ይህም ሁኖ ጽሁፉ ፕ/ሩን አበሳጭቷቸዋል እና መልስ ሰጥተዋል።
    እርግጥ ፕ/ሩ ለዳንኤል የሰጡት ምላሽ ስድብ ይበዛበታል። ስድቡም ስድስተኛው ተራ ቁጥር ላይ ካነሱት ነጥብ ጋር የተያያዘ መሆኑ ግልጽ ነው። ቢያንስ ከዚያ ውጭ ባሉት ነጥቦች ሃሳብን በሃሳብ መመለስ ሲገባቸው ደጋግመው መሳደባቸው የአመል ሆኖባቸው እንጂ በስድስተኛ ነጥብ የጠቀሱት ይበቃ ነበር። እዚያም ላይ ፕ/ሩንና መንግስቱ ሃይለማርያምን የሚያገናኝ ጉዳይ ሲጠቁም የሰዎች ስም ሳይጠቅስ በገደምዳሜና ባሽሙር ጽሁፉን መደምደሙ አበሳጭቷቸዋል። እሱም የደብተራ ተንኮል ሸብቦት እንጂ ዘርዝሮ ለመጻፍ መረጃ አንሶት ወይም አቅሙ ገድቦት አይደለም። እዚያ ላይ መነቀፉ ተገቢ ነው። ይህ ማለት ግን ታሪኩ ውሸት ነው ማለት አይደለም። ፕ/ሩ እዚህ ላይ ግልጽ መሆን አለባቸው። ለምሳሌ የተፈራሩበት(በደብተራኛ ብቻ እየተነቋቆሩ) ያለፉት ሚስጥር እንዲህ እናብራራው፦
    1. መልክ የሌለው፣ ስም የሌለው “እኒህ የኢትዮጵያ ጥናትና ምርምር ተቋም ዶክተር…” የተባለው ሰው ነብስ ይማርና ሟቹ ዶክተር ብርሃኑ አበበ ናቸው።
    2. ዳንኤል ጽሁፍ ላይ መንግስቱ ሃይለማርያም ፕ/ር ታደሰ ታምራትን ቤተመንግስት ጠርቶ‹ከዶክተር እገሌ ጋር ቅሬታ አላችሁ መሰል፤ አንዳንድ ነገር ነግሮኝ ነበር፤ እዚያው ተነጋግራችሁ ፍቱት፤ አላቸው፤›…. በሚለው ዓረፍተነገር “ዶክተር እገሌ” የተባሉት ራሳቸው ፕ/ር መስፍን ናቸው። እሳቸውም ይህንን አላጡትምና የተናደዱትም ለዚህ ነው።
    3. …‹‹አሁን እዚህ መጽሐፍ ላይ ቤተ መንግሥቱን አየሁት፡፡›› ምን እንዳየ፣ የት እንዳየ፣ ምንና ምን እንደተገናኘ የደብተራ ምስጢር ነው፤ ያቀረበውን ሁሉ የማን ባለሙዋል ሆኖ ያገኘው እንደሆነም አይናገርም… ሲሉ ዳንኤልን ያብጠለጠሉበት ነጥብ ላይም ዳንኤል በማህበረ ቅዱሳን በኩል የደብተራዎች ማአከል ወደሆነው የአዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ ታሪክ ትምህርት ክፍል እንደተጠጋ፣ ተነቃፊዎቹን የታሪክ ባለሙያዎች በተለይም ፕ/ር ታደሰ ታምራትን ወክሎ እንደጻፈ፣ መረጃ ያገኘውም የሺፈራው በቀለ “ባለሙዋል” ሁኖ እንደሆነም ግልጽ ነው።
    4. በደርግ ዘመን እነዚህ ምሁራን ማለትም ፕ/ር መስፍን፣ ፕ/ር ታደሰ፣ ዶክተር ብርሃኑ አበበ እና ሺፈራው በቀለ ቤተመንግስት ውስጥ ምልልስ አዘውታሪዎችና አማካሪዎች ነበሩ። በተናጠልም በጋራም መንግስቱ ሃይለማርያም ጋር ይገናኙ እንደነበር ለማያውቅ በቅርቡ የታተመው የኮሎኔል መንግስቱ መጽሀፍ (ትግላችን ገጽ 4‐5) መመልከት ነገሩን ግልጽ ያደርጋል። ይህ ሲጠቀስ ፕሮፌሰር ለምን እንደተቆጡና ዳንኤልም ለምን በዝርዝር መግለጽ እንዳልፈለገ መቼስ ይገባችኋል። ሁሉም ተጠያቂነትን ይፈራሉ።
    እነዚህ ነጥቦች ግልጽ ስለሆኑ ፕ/ር መስፍን የሚጠበቅባቸው መናደድና መሳደብ ሳይሆን ስለራሳቸውም ስለ ነዚህ ሰዎችም እውነቱን መናገር ብቻ ነው። አገርንና ትውልድን ክሽፍ ብሎ ከመሳደብ ይልቅ በቅርብ ስላለ ትንሽ ነገርም እውነት መናገር እጅግ ይሻላል። እውነት ከቅርብ ይጀምራል፤ ምሁርነትም ራስን ከመንቀፍ ይጀምራል! ፕሮፍ ስለራሳቸውም እቅጯን ነግረው ያስተምሩን እንጂ በስድብና በርግማን አይሸውዱን። የቋንቋቸው ማማር የጽሁፋቸውን ይዘት አሳማኝ አያደርግም።writter….Woldebirhan Ze Adi-Haqi

    • ከደርግ ዘመን ጀምሮ የተለያዩ ካድሬዎች ደብተራዎችም ጭምር ማነብነብን እንደተናጋሪነት ሠልጥነውበታል፤ ስለዚህም ሰውም ማነብነባቸውን እንደእውቀት እየወሰደው ይወናበዳል

      • haq says:

        “ደብተራ” ማለት የዜማና የቅኔ ሊቅ ማለት ነው። ስያሜው የተወሰደው ከብሉይ ኪዳን ነው። ሌዋውያን የእግዚአብሔር ታቦተ ሕግ በሚያድርበት በደብተራ ኦሪት ሆነው በዝማሬና በሽብሸባ ፈጣሪያቸውን ያመሰግኑ ነበር። በኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያንም በቅኔ ማኅሌት ቆሞ ለረጅም ሰዓታት ቃለ እግዚአብሔር እየተናገረ ሳይደክምና ሳይሰለች ፈጣሪውን በዜማና በቅኔ የሚያመሰግን ሊቅ ደብተራ ይባላል። ሰነፍ ሰው ላልደከመበትና ለማያውቀው ሙያ ካለመጨነቁ በላይ ማጥላላትና ማንቋሸሽ ልማዱ ነው። አንተ እግረ ተማሪም የደብተራ ሙያ ስለሌለህ ደብተራ ስድብ መስሎህ በማታውቀው ትገባለህ!!!

    • tesfaye says:

      betera kutir 2 lay Lakerebihew neger masreja bitiseten tiru new haq. kalhone sim matifat bicha new mihonew.

  35. yirga says:

    ከፖሮፌሰር የማይጠበቅ መልስ፡

  36. Pingback: በ “መክሸፍ እንደኢትዮጵያ ታሪክ”

  37. Nuru says:

    ወይ ጉድ! ለካ ፕሮፌሰሮችም ይናደዳሉ?

  38. Kassu says:

    ፕሮፌሰር እግዚአብሔር ያክብርንል፤ እርግጥ ነው ምላሽዎ ተግሳጽ የተቀላቀለበት ነው። ሆኖም አስተያየቶችን ለሚሰጡ ሰዎች የሚከተሉትን ጥያቄዎች መጠየቅ እፈልጋለሁ።
    1. ለመሆኑ ዳንኤል ክብረትን ታውቁታላችሁ?
    2. ደብተራ የሚለው ቃል በኢትዮጵያ ታሪክ ውስጥ በተለይም በዘመነ መሳፍንት የነበረውን ሚና ታውቃላችሁ?
    3. ዳንኤል በድብትርና አንድምታው ሊለው የፈለገውን ተረድታችሁታል?

    • Eskadmas Ayenew says:

      በሃሳብ እመን፤ ማንበብና መረዳት የምትችል ከሆነ የእሱን ጽሁፎች አንብባቸው፡፡ ከምንም የጸዱ ስለሆኑ ለህይዎትህም ይጠቅሙሃል፡፡

    • Tewodros Tessema says:

      Yes, Daneil is proactive, provide well researched Ethiopian history for Ethiopian people, he can influence the mind set of many people positively, etc. although he has along journey to reach in the position of Prof. Mesfine, he is a role model of a lot of people. I know this much about Daneil. please le us to know what do u know Kassu

    • Semagn says:

      “Debtera” is a Geez word meaning Tent (“dinkwan”), and priests serving in tens churches were called Kahinate Debtera or, simply, Debtera. Since Ethiopia was ruled by movable kings (no capital city or fixed place of residence) in ancient time, tent churches were used. Coming to your point, Debteras were servants of kings, not of God; poets for kings inside sanctuary, not for God; allow the king to do wrong acts by not rebuking and advising them; supporters (either with the King or the Egyptian pops or both) to kill/punish or kill/punish Saints and Church Intellectuals (eg. Aba Giyorgis Ze’Gasicha, Aba Be’Tsolete Michael etc were the victims of Debtara). They are only criers, not well educated, thus they not only hate the intellectuals that outsmart them but also trying and making a favorable condition to get these intellectuals (specially saints who can rebuke king’s bad did) attacked, and so on. They try to make what they know (very little!) secrete and pretend to have Divine origin, but very weak and without vision. So sum up, as well known, we are not going to see priest/deacons serving inside Tent Church to get Debtera like ancient time, rather see people who have (inherited!) Debteras’ habit.

  39. Kolotemari says:

    This is an argument between two Ethiopian critical thinkers and need to be strong, to the point and may further be intensified. The key advice from professor is he should focus in one area and deliver enriched things to the society. Dikon Daniel has only the interest to be a respected and we see him writing in unrelated topics without detail studies. Hence, Professor advised him at this right time, when this time he appeared to be historian.

    With this book, professor taught me atomic analysis of history and just forwarded simple questions such as who is Father of Emperor Hailesilasie? and who are parents of Mengistu? and left the research for Ethiopians and advise us on scientific thinking instead of believing every is disclosed from God.
    This must be a key thing that turned the spiritual boy furious. Back in Home, Gojjam, he cheated people because many of them believe in disclosed events.

  40. Ahadu says:

    አክባሪዎ ነኝ:: የማከብሮ ግን ባለ ማእረግ ስለሆኑ አይደለም:: እንዲሁም ዳንኤል ባለ ማእረግ ስላልሆነና አቶ ስላሉት ክብሬ አይቀንስም:: ከማንነታችሁ በላይ እኔ ጋር ቦታ የሚኖራችሁ በምትሠሩት ሥራ ነው:: እርስዎም ማንነትዎን የገነቡት በሠሩት ሥራ እንጂ ከዩኒቨርሲቲው ባገኙት ማእረግ አይደለም:: ይህ ባይሆን ኖሮ ባለማእረጎቹ ወዳጆችዎን ሁሉ ባወቅናቸው ነበር:: በትምህርት ዓለም እናንተ የደረሳችሁበትን ማእረግ ከነ መኖሩ ሳያውቁ እኮ እውቅና እንደ ጎርፍ የዘነመላቸው የዓለማችን ሰዎች ጥቂት የሚባሉ አይደሉም:: ስለዚህ በሥራ ልዩነት መፍጠር የሚችል ማንም ቢሆን ያሸንፋል:;
    ፐሮፍ ለምን ተናደዱ? አሁን የጎላ ጥያቄ ሆኖብኛል:: እኛ ሳይገባን የተግባባችሁበት ብዙ ነገር እንዳለ እገምታለሁ::

  41. So says:

    This is not the way you should reply to his comments. There are other ways you can address your point. I am very disappointed with your no argumentative writing.

    s

  42. Kiyya says:

    Honestly I don’t like the response. Prof. at least I expect respect for some body’s idea. You may not like it. But is the insulting necessary? Why you say Ato his title is some thing else. Freedom of writing, you believe in that? haha

  43. Bante says:

    ፕሮፌሰር በእርግጥ በነገሩ ላይ መሉ ግንዛቤ ባይ ኖረኝም የዳ/ን ዳንኤል ሀሳብ እና የእረሰውን መልስ ሳነብ ለምን ተነካው አየነት ነው የእርሰወ መልስ አጻጻፍ ፡፡ እኔ የምጠበቀው የነበረው በሙህራዊ ገለጻ ሂሱን መከላከል ሲችሉ ስድብ አበዙ በአውነት ቅር አሰኝተውኛል ትችትን ያለመደ ማህበረሰብ ማስለመድ ሲገባወት !

    • Berhanu says:

      “በነገሩ ላይ መሉ ግንዛቤ ባይ ኖረኝምበነገሩ ላይ መሉ ግንዛቤ ባይ ኖረኝም” ግንዛቤ ከሌለህ አስተያየት አትስ !!!

      • Bante says:

        ወዳጄ አንትም ለማለት የፈለኩት አልገባህም .. በነገሩ ላይ መሉ ግንዛቤ ባይኖረኝም ማለቴ ሰለ ታሪክ መክሸፍና አለመክሸፍ ማለቴ ነው፡፡ እኔ አሰተያየት የሰጠውት መልስ አሰጣጡ ላይ እንጅ ሰለ መጽሐፉ አየደለም አሁን ተረድተኸኛል

  44. Tsegaye says:

    shame on you ‘Professor’!

  45. Long Live Professor!!!

  46. loveethio1 says:

    በእዉነት ፕሮፌሰር ላሁኑ ትዉልድ ማወቅ የሚገባንን ነው የነገሩን ከዚህ በላይ እግዚአብሄር እድሜዎን ሳብ ያርግልን!

  47. tesfaye says:

    Right you are, Prof.

  48. Deribew says:

    ‹‹አንድ ሰው በአገርና በሕዝብ ጉዳይ ላይ ከጻፈ ‹‹ማንም ዜጋ በጉዳዩ ላይ የመሳተፍና ሀሰቡን በሙሉ ነጻነት የመስጠት መብት አለው፤ አለዚያ በየጓዳችን በሐሜት ብቻ እየተዘላዘልን እውነትን አንጥሮ በአደባባይ የማውጣቱን ዘዴ ሳንማር ሌላ ሦስት ሺህ ዓመታት እንቀጥላለን፤›› የሚለው ለርስዎ ሲሆን አይሰራም ማለት ነው ?

  49. Wehab Rebi Abdul Aziz says:

    ጤና ይስጥልኝ የኔታ!
    ሰሞኑን አናጋጋሪ መጽሐፍ ጻፉ ያሉዎት አነጋጋሪ ግለሰቦች አነጋጋሪ ስላሉት መጽሐፍዎ የጻፏቸውን አነጋጋሪ ጦማሮች እድሜ ለበይነ መረብ በተለያዩ ኢትዮጵያዊያን ድረ-ገጾች ላይ አነበብኩ::ከተችዎችዎ አንዱም የክሽፈት ታሪክ እንጅ የከሸፈ ታሪክ እንደሌለ በአጽንኦት ነግሮናል:: ድንቅ ነው::ግን…ግን…”እገሌ አኩሪ ታሪክ ሰራ”ስንል ምን ማለታችን ይሆን?የኩራት ታሪክ ሰራ ወይስ የሚያኮራ ታሪክ ሰራ?እንደኔ ለኔ የሚያኮራም የሚያሳፍርም ታሪክ አለ::የአፍሪካን የቅኝ ግዛት ታሪክ እንደ አብነት መጥቀስ እንችላለን::አዎ የክሽፈትና የሽንፈት ታሪክ ብቻ ሳይሆን የከሸፈና የተሸነፈ ታሪክም አለ::
    ወሀብ-ረቢ ዓብደል አዚዝ
    የአ.አ.ዩ. የታሪክ ትምሕርት ክፍለት የቀድሞ ተማሪ
    ሞሱል
    ኢራቅ

  50. samson n. says:

    sorry prof.i couldn’t find concrete response from your writing except insults.daniel showed his reflection in a modern way and hence he never deserve insult for that.

  51. Bewketu says:

    Dear professor, don’t you know that writting in attacking way (insulting) is a sign of weakness. You could have argued this differently. For me Daniel does not have negative atitude about your book, rather commenting on it and trying to point the missing ones if any (I know this is agruable). Are you suggesting people can not suggest weakness and strengthness of your book, whether naively or knowlegable. Why can’t you let this to be the starting point of arguing about someone’s publication/book. Do you want us to just buy and read? For me after reading, the reader has the right to point out strengths and weakness. And as a writter, you are obligized to answer or make things more clearer when ever neccessary. Do it civilised way. Don’t go straight to insult. I will give you one example.

    ‹‹መክሸፍ የምለው አንድ የተጀመረ ነገር ሳይጠናቀቅ ወይም ሳይሳካ እንቅፋት ገጥሞት መቀጠል ሳይችል ዓላማው ሲደናቀፍና በፊት ከነበረበት ምንም ያህል ወደፊት ሳይራመድ መቅረቱን ነው፤››

    You have given the above definition in your book. That is great, what if Daniel, including me argues with you differently :መክሸፍ: Do we really have መክሸፍ for a history. Histroy just narrates what has happened in the past. So on what base can you say that thing which has happened in the 19th, 20th .,… century has become Keshifual. That is the main reason why Daniel said the following (as to my understanding). ‹‹ለመሆኑ ታሪክ ይከሽፋል? የክሽፈት ታሪክ ሊኖር ይችላል እንጂ የከሸፈ ታሪክ ሊኖር ይችላል? የስኬት ታሪክ ይኖራል እንጂ የተሳካ ታሪክ ይኖራል?

    It wasn’t my intention to go in to the analysis of your response based on Daniel’s comment. My big question/worry is that; why did you fail to answer questions in descent way, more intellectual way other than insulting. For instance, why did you fail to start by thanking Daniel. It can be because he read your book or because of his willingness to agrue, debate on your book. Additional, you could have used words like, Ato Daniel, at this point this is what I meant. This and this has been clearly mentioned here and there. Please go to this part of the book and read that/this part. ….. and so forth. Such phrases could have made your rebutal much interesting. Do you think Daniel is the first to argue about newly published books in the world? Seriously I don’t understand your anger and insulting. Do you any problem in the past? even if that was the case, you guys are adults, can’t you deal things adult way, proffessional way.

    I hope in the future, you could be more open to critics. Teach us how people can critisize each other.

  52. ahmed says:

    ዕድሜ እና ጤና ይስጥዎ

  53. Tare says:

    መቼም የዚህ ጽሁፍ ባለቤት ፕሮፌሰር መስፍን ይሆናሉ ብዬ ለማሰብ አላስብም በአንድ ምርጥ የኢትዮጵያ ልጅ ላይ እንዲህ ዓይነት ሃላፊነት የጎደለው የስድብ ናዳ ማውረድ ምን ይሉታል፡፡ ይቅር የሚባል ከሆነ እግዚአብሄር ይቅር እንዲላቸው ተመኘሁ፡፡

  54. hiruy says:

    debtera,kadre,mehayim,entin…………….yhe sidb new mels mnew prof kareju aybeju honu
    .i think Dani lezih sdib mels lemestet sbenaw ayfekdletim.

  55. Amen says:

    Professor Mesfin’s response seems too harsh, but Daniel deserved this. I have read the book and Daniel’s comments too. I was saddened by his comment. I think either he didn’t read the book or did it with a wrong intention.

  56. Lemlem says:

    ምንድነው ፕሮፌሰር ? የፕሮፌሰር መልስ ይስጡ እንጂ ስድቡን ምን አመጣው ? እሱ የተሰማውን በጨዋ ደንብ ጻፈ እርሶም በ ፕሮፌሰር ማእረግ መልስ ስጡ እንጂ ! አርሶ ራስዎ ዳንኤል ያለውን ” አላነበቡትም ካነበቡትም አልገባዎትም ” ፕሮፌሰር እንደፕሮፌሰር ሂስ ቢሰጥ ነው የሚያምርበት እንጂ እንዲሀ ሲሳደብ አይደለም ሼም ነው !

  57. Tesfaye says:

    Professor what have read is a full of insult … is this what we can learn from our elites…
    I am really sorry.

  58. Tewodros Tessema says:

    prof. ur frank comment may give lesson to Daneal Kibiret. but u included highly personalized and unwanted garbage which may invite retaliation. please prof, the young generation needs to learn facts with disciplined and respectful manner. Many people know Daneal by his productive contribution.

  59. endihnew says:

    prof tekilala sidib.hasabin behasab yashenifu

  60. deme says:

    what is the lesson for the coming young writers? is it the right way?

  61. nega getaw says:

    Good job professor and long live!!!

  62. DIDO says:

    Ersiwo simotu eneh sewochi endelibachew tarikin yistifalu yiserizalu yatefalu…ahun gin likachewun yagegnalu….edim ena tena yisitilign Long live prof. I dot want to be rational on prof…sorry it is a mistake….but i am always proud of you

  63. girma says:

    Your book is very good. But this defense looks more offensive than I expect. It looks to personall than ideological.

  64. Professor it is better to remove this as soon as possible.

  65. ERMIAS says:

    I always enjoy your sound arguments. The problem I think is, why do use derogatory and belittling remarks?

  66. HaLe MeRon says:

    መልስዎ እውነትም ክሽን ያለ ያስብላል።
    ሆኖም ግን እርስዎ አጥብቀው የኮነኑትን በከንቱ የአወቅሁ አወቅሁ ባይነት አባዜ …በመልስዎ ውስጥ ሌላውን አሳንሶ በመሳደብ ከእግርዎ ጫማ ስር ረግጠው ሊያሳውቁት መሞከርዎ…. “ከኔ በላይ ለአሳር …እንኔን ፕሮፌሰሩን ማናባቱ ደፋር ሰው ነው ደሞ እንቁ ሀሳቤን ንክች የሚያደርጋት !! ብለው ፎክረው በቁጣ የጦመሩት መሰለኝ እና ሰጋሁ። ዲያቆንንቱን ወደ ደብትራ መቀየርዎ የንቀትዎ እና የብስጭትዎ ልክ ጣራ ደርሶ ይሆን እንዴ ያስብላል፨

  67. Dear Professor,
    Individuals can comment on your book based on their understanding, will and vision. One thing you have is the gift to write and share your views and logic. Some may not agree and others may agree on your books/views/articles. However, whether we agree or not you are influencing our behavior , knowledge and attitude through your writings. A value system that can entertain disagreement on idea and criticism is the very key cultural component that we lack.

    Whatever, the case, I assure you that you are doing great job in Ethiopia challenging the Ethiopian cultural value in this regard. Your writings are unique and your knowledge fountain is the practical reality of Ethiopia. Your base is our people. I personally may not agree on some of your interpretation on some issues and facts. However, your greater contribution in the Ethiopians knowledge system and value system is countless. Due to your current book we Ethiopians are arguing each other. https://www.facebook.com/shenkut.ayele.

    The position of different individuals may differ and their base of criticism may vary. But you have accomplished your greatest job. What individuals promote as their position is not your success. Your success is writing and sharing your world views, political analysis and interpretations to challenge the existing knowledge base of the nation through promoting transparent cultural value system.

    Thank you for your greatest job of writing and sharing. The key of civilization is idea; and idea can be shared , exchanged , developed and finally sharpened only in a cultural value system that encourages writing and sharing various views. The key failure of our greatest fathers was this one. Had have they inculcated the value system of writing, sharing, debating and sharpening ideas on national matters, our beloved Ethiopia could have been one of the strongest nation at present.

    In your book you have mentioned that both Yohannes and Minilik have been cheated by foreign forces through Hiwet treaty and Wuchale treaty, respectively. The very interesting questions posed is that how a nation can be cheated twice by her enemies? why Ethiopia could not learn from her first mistake ? why the same mistake is created?

    The funny part of the story was that both Yohanns and Minilik was not willing to listen arguments raised by Alula Abanega and TsehafiTizaz, respectively. Even debate was not made on the idea of the two individuals to verify whether the views of these two individuals were valuable or not.

    Rather the measure taken by both kings was punishment to lock the mouths of these individuals who promote different views on Hiwet treaty and Wuchale treaty.
    It is only in your book that the failure of our cultural value system reflected well and the root cause for being cheated twice is the lack of open, positive and encouraging differing idea sharing system and exchanging mechanism.

    And I found out that you are the one who encourages , promotes and practically demonstrate the need of having such cultural value system. Therefore, you should encourage differing views; even sometimes some individuals come with a non-convincing idea.

    Do not forget that your dream of having a society with a value system of writing, sharing, debating will be realized only though millions erroneous effort of individuals. Therefore, in your response for comments and criticism for individuals, you need to encourage the effort of sharing views. My point is that some level of tolerance for erroneous views is required while responding even for non-convincing ideas to inculcate the value system of writing, sharing, debating and criticism.

    For me the key roles that you are contributing for Ethiopians are : (1) filling the existing knowledge gap and (2) encouraging the value system that motivates individuals to write , share and debate on ideas.

    I pray for your longer life and want to see more books from you side.

    God bless you !

  68. logic says:

    You should teach us positive critisizem.If we are insulting those who are writting who is going write. But I believe in “hisss” which can enhance the capacity of the writers and work for rational thinking The way how the professor put with disgusting words are not fair!Should I tell you this proff?? bless!

  69. ውድ ፕሮፌሰር፦በዚህ ጽሑፍ ምን ትዝ አለኝ መሰለዎት፦ ብፁዕ አቡነ መርሐ ክርስቶስ ብዙ ጊዜ በተጥባበ ነገር ሊፈታተናቸው እግር እጅ የሌለው ነገር ሲያበዛ ያዩት ተማሪ እንደለመደው ጥያቄ ብሎ እጁን ሲያንከረፍፍ፤ “መቸም የገላግልት መጫወቻ ኾኛለኊ፤ እስኪ በል ጠይቅ” ያሉት ነገር ትዝ አለኝ። አገሪቱን እንዲህ ጨለማ ወርሷት፤ ከገላግልትም ደናቁርቱ እየተጫወቱባት አሉ። ይኹን እንጂ ጨለማው ተጠቅልሎ ወድእንጦርጦስ እንደሚወርድ አንጠራጠርም። ታዲያ እሊህ ደናቁርት ዐብረው ተጠቅልለው እንጦርጦስ እንዳይወርዱ የዕውቀትን ቃል ቢሰሙ በእውነት ብርሃንም ቢመላለሱ መልካም መኾኑን መምከር ነው። አሻፈረን ካሉ ግን ምንተዳዬ ብሎ መተው እንጂ ሌላ ምን መላ አለው!

  70. ቃቆ says:

    ምነው ፕሮፌሰር፣ ስድብ አልበዛም? ሐሳብን በሐሳብ ማሸነፍ እየተቻለ… አረ በስመአብ!

    • kebede says:

      prof. said call a spade, a spade in his article. i wish u concentrated on the contextual meaning of the article! from your comment, i feel you don’t like the prof. peace

    • zgondar says:

      siansibet new! Ebakachuh hey yibal, yawoke meslot tarik eyabelashe new.

    • Sew says:

      ewunetihin new… mech new ehe mechachal mibal neger agerachin wust migebawu???

  71. Awdemihret says:

    አቶ ዳንኤል ክብረት በተለመደ ስሙ ዳንኤል ክስረት የፕሮፌሰር መስፍን ወልደማርያምን አዲስ መጽሐፍ አስመልክቶ በጻፈው መደዴ ጽኁፍ ያዘኑት ፕሮፌሰሩ የአላዋቂ ሳሚ ሌላ ነገር እንዳይለቀልቅ ብለው በብሎጋቸው ላይ ምላሽ ሰጥተዋል፡፡ መልስ ሰጪ የለም ብሎ የድፍረት ጽኁፍን እያስነበበን የዘለቀውን አቶ ዳንኤል ከቤተክህነት ተንኮሉን እንጂ ሙያውን ስላልያዘ ፕሮፌሰሩ በትክክለኛ መጠሪያ ስሙ አቶ ዳንኤል ሲሉ ጠርተው ወዳጆቹ ባስቀመጡት ወንበር ላይ ሳይሆን በሚመጥነው ወንበር ላይ አስቀምጠውታል፡፡ ምላሹ ተገቢም ወቅታዊም አስፈላጊም በመሆኑ አንባቢያን ሁሉ በጽሞና እንዲያነቡት እንመክራለን፡፡ እንዲህ ያለው ጽኁፍ እድለኛ አይደለም እንጂ ለዳንኤል ራሱን በትክክለኛ ማንነቱ ለማየት ይጠቅመዋል፡፡ የጉልበት ተመራማሪነቱ እና ደፋር ጽሁፎቹንም በማስተዋል ለመመልከት ሊረዳውም በቻለ ነበር፡፡
    ፕሮፌሰር ከጭፍን ደጋፊዎቹ ስድብን ሊያስተናግዱ እንደሚችሉ እናምናለን፡፡ ግን እውነትን የመገፋት አቅም የላቸው እና ይበርቱ፡፡

    • YeAlebe Teyente says:

      Awdemihret: ያንተ አስተያየት የግል ቅራኔ እንዳለበት በግልፅ ያስታውቃል። በራስህ ብሎግ ላይ በPDF ሳየቀር ቀይረህ የፕሮፌሰሩን መልስ ከራሰህ ሀሳብ መንደርደሪያነት ጋር አስቀምጠኅዋል ። እና እንደምጠረጥረው አንተም በሀይማኖት ዙሪያ ከሚሽከረከሩ ሰዋች መሀከል ሳትሆን አትቀርም እናም አብረህ ሌላ ግብ ልትመታ የተነሳህ ትመስላለህ። ስለዚህ በሀይማኖት ዙሪያ ያለባችሁን ውስብስብ እዛው ጨርሱ እባካችሁ በየቦታው እየገባችሁ ግራ አታጋብን ፤ እዚህ እየተነጋገርን ያለነው ከዛ የዘለለ ነውና።

  72. Eyob says:

    Your commont is non-sense

  73. elias says:

    ክሽን ያለች መልስ! ዕድሜ እና ጤና ይስጥዎ!

    • dereje says:

      never reply when you are angry. never make a decision when you are sad.” ይላሉ ሰዎቹ
      መቼም ፕ/ር መስፍን ይህንን ፅሑፍ የጻፉት የዳንኤልን ፅሑፍ እንዳነበቡ ወዲያው በንዴት መሆን አለበት፡፡ ዳንኤል ‘ኮ ፅሑፉን የጀመረዉ የፕ/ሩን ትልቅነት፤ ሓሳብን በነጻነት የመግለጽ ሁኔታዎችን በማድነቅ ነው፡፡ እሳቸዉ ግን በስድብ፡፡ ዳንኤል በእሳቸው መጽሓፍ ውስጥ ግልጽ ያልሆኑ ነገሮችን፤ ከመጽሀፉ ላይ ያጣቸዉን ነገሮች አስቀመጠ፡፡ እሳቸው ይሄ እንዲህ ለማለት ተፈልጎ ነው፤ ይሄኛው ደግሞ በዚህ ይገለጻል በማለት መልስ መስጠት ሲጠበቅባቸው በስድብ ጀምረው በስድብ ይጨርሱት! ይገርማል!

      • Hailu says:

        Pro. Mesfine is more honest and forward when writing and speaking. Why everybody felt like attacked when the truth told ? We Ethiopians lack this. Let’s learn from the Pro. madebabes, agul mamoges is simple but telling the truth is important and needs courage!!!

      • meyisawu says:

        bemin yitsafulet….aligebawu ale eko…yalutim yihinin newu…aligebawum…ye ewuket chigire alebet…mejemiria yiwok…kemetsafu befit…ene emitsifewu alubalita ayidelem…be ewuket lay temesirich newu….anidanid alawakiwoch silachebechebulih atisasat….newu yalut…and i think it is true……silezih alemawokin sayihon ewuketin enadinik….

    • mesfin says:

      100% Write

    • abel says:

      ተምረናል የምትሉ ግን ያላወቃችሁ መሆናችሁን በአደባባይ አየናችሁ፡፡ የተማራችሁት የምታስተምሩተስ ስድብ ነው ወይስ ታሪክ? ዳንኤል ግን ጨዋ ሊቅ ነው፡፡

      • tesfaye says:

        Who is Daniel Kibret? Do you know him? please ask people specially those who came from B.Dar. They will tell you who he is. Do you know what he did when he was Grade 12?, as member of mahbere kidusan? and what is he doing now?

  74. ዲ/ን ዳን ኤል ክብረት መክሸፍ እንደኢትዮጵያ ታሪክ በሚለው መጽሃፍ ላይ የራሱን እይታ አስቀምጣል:: በዚህ ግን ሊሰደብ አይገባውም በስራቱ አስተያየት ሊሰጥ ይገባል እንጂ:: በዚህ ጽሁፉ ስር ካንባቢ የተሰጡ አስተያየቶች ጥሩ ነበሩ አንዳቸውም ግን ስድብ አልተሳደቡም:: ዳንኤል የጻፈቸው በርካታ ነገሮች አሉ በነዚያ ላይ ከስድብ ያለፈ ምክኒያታዊ መልስ ለምን አልሰጠህም? አንዲት ክፍተት ስታገኝ እሳን ተጠቅመህ personal attack ማድረግ ለምን አስፈለገ? ሰውን አላዋቂ የሚል እና ከስድብ በበለጠ መጻፍ ያልቻለን ሰው ምን ብለን እንረዳው?

    • tesfaye says:

      Give value for ideas not for individuals, Tamire Tsion. Prof said what it should be responded for writers who haven’t detail knowledge about history and historical analysis. Daniel kibret is one of those individuals who have not scholar ideas but writing on publications.
      When say something about this forum, you have to hand the country’s history and the motive of the so called history writers side by side. Then, judge.

  75. መለሰ ዘሽሮሜዳ says:

    ይሄንን ስድብ የተሞላበት ትችት ፕ/ር መስፍን ጽፈውት ከሆነ በጣም ያሳዝናል። በእርግጥም ለምሁሩ የመሃይምነት ለመሃይሙ ደሞ የምሁ
    ርነት ክብር መሰጠት ያለበት ይመስለኛል። ሃሳብን በጨዋነትን በመካባበር ማስረዳት ሲቻል መሳደብ ነውር ነው። የዳንኤልን ትችት መመለስ በማይችሉ ተራ የቃላት ድርደራ የተሞላ የንቀት ንግግር ብቻ። ያሳዝናል!!!

  76. ayehu says:

    Professor Mesfin, I appereciate your replay. I just am disappointed by the words you chose to give your replay. I donot believe it is ur nature to be militant in the use of words. May be it could be that you have exhausted your patience due to a very long period of struggel. You are an icon, fearless, truthfull to what you believe in. But, may I humbly remind you that greatness is also measured in how we combine care with cure, respect with disaggreement. Truely, what do we learn from this? Wheather you are correct or not, wheather Daniel is correct or not matters less than wheather you respect and love him or not. After all, truth, knowledge, is meant to serve human beings, not the other way around. Also, I believe for us, your value is more important than your knowledge. B/c if we lose the first, we also lose the second. I hope you will apologize your son Daniel for your harsh words!!
    Respectfully,

  77. zelalem says:

    i read both articles but i found that ur article is less argumentative and more of a kind of revenge on him than what he wrote. please try another way of answering his question.

Comments are closed.